Rusza proces ws. Collegium Humanum. Na ławie oskarżonych 29 osób

W czwartek 15 października w Sądzie Okręgowym w Warszawie ruszył proces w sprawie afery wokół Collegium Humanum. Śląski wydział Prokuratury Krajowej przesłał akt oskarżenia jesienią zeszłego roku.

Przesłany dokument objął 29 osób i dotyczy 67 przestępstw o charakterze korupcyjnym, oszustwa, pranie brudnych pieniędzy oraz poświadczanie nieprawdy w dokumentacji studiów. Początkowy etap czwartkowej rozprawy toczył się za zamkniętymi drzwiami, a dziennikarze weszli na salę w późniejszym terminie.

Sprawa pierwotnie trafiła do sądu na Śląsku, jednak w styczniu 2026 roku Sąd Apelacyjny w Katowicach zdecydował o przekazaniu akt do stolicy. Sędziowie uzasadniali tę decyzję względami logistycznymi, ponieważ spośród 76 świadków zaplanowanych do przesłuchania aż 32 mieszkają w Warszawie, a w województwie śląskim tylko nieliczni.

Zarzuty wobec prezydentów i polityków

W gronie oskarżonych znaleźli się politycy, samorządowcy, rektorzy, profesorowie, wykładowcy oraz byli komendanci Państwowej Straży Pożarnej. Prezydent Wrocławia Jacek Sutryk został oskarżony m.in. o wręczenie łapówki w wysokości 75 tysięcy złotych byłemu rektorowi uczelni Pawłowi Cz., trzy zarzuty oszustwa związane z wyłudzaniem pieniędzy z rad nadzorczych oraz uzyskanie dyplomu MBA bez uczęszczania na zajęcia.

Samorządowiec nie przyznaje się do winy i deklaruje, że czuje się w tej sprawie poszkodowany, podkreślając, że o winie lub niewinności decydują sądy, a nie politycy czy media.

Odpowiedzialności przed sądem poddany został także eurodeputowany PiS Ryszard Czarnecki wraz z żoną, którym śledczy przypisują zarzuty korupcji, płatnej protekcji oraz prania pieniędzy. Według prokuratury Ryszard Czarnecki miał przyjąć od uczelni co najmniej 92 tys. zł w gotówce w zamian za powoływanie się na wpływy w rządzie i ułatwianie otwarcia filii Collegium Humanum w Uzbekistanie.

Żona polityka miała natomiast otrzymać trzy dyplomy studiów bez ich realnego ukończenia oraz pobierać stypendium naukowe jako fikcyjnie zatrudniona pracownica. Ryszard Czarnecki nie przyznaje się do winy i odrzuca zarzuty o relacje z resortem nauki.

Mechanizm działania uczelni i dotychczasowe wyroki

Prywatna placówka edukacyjna oferowała szybkie kursy MBA oraz inne programy ułatwiające zdobywanie dyplomów, które następnie wykorzystywano do awansów w strukturach spółek Skarbu Państwa i spółek komunalnych. Część świadectw wydawano bez przeprowadzenia procesu edukacyjnego, a ich wiarygodność miały rzekomo gwarantować zagraniczne uczelnie partnerskie pozbawione takich uprawnień.

Kluczową rolę w postępowaniu odgrywa współpracujący z prokuraturą były rektor uczelni Paweł Cz., który wspólnie z innymi osobami miał wielokrotnie przyjmować korzyści majątkowe i osobiste. W toku całego śledztwa przedstawiono już ponad 881 zarzutów 97 podejrzanym, kierując akty oskarżenia wobec 55 osób.

24 września zapadł pierwszy nieprawomocny wyrok skazujący sześć osób, które przyznały się do winy w wątku dotyczącym wręczania korzyści majątkowych osobom pełniącym funkcje publiczne w Polskiej Komisji Akredytacyjnej.