Porażka Republikanów i triumf demokracji w USA
We wtorkowych wyborach połówkowych do Kongresu Stanów Zjednoczonych Partia Republikańska poniosła dotkliwą porażkę, tracąc większość w obu izbach na rzecz Partii Demokratycznej. Demokratyczni kandydaci zdobyli większość w Izbie Reprezentantów oraz Senacie, pokonując republikanów nawet w ich wieloletnich bastionach, takich jak Teksas czy Kansas.
Wyniki te były szeroko komentowane w Europie, m.in. podczas wspólnej konferencji prasowej polskiego premiera Donalda Tuska z szefem czeskiego rządu Andrejem Babišem. Tusk ocenił, że w Stanach Zjednoczonych wygrała demokracja i podkreślił, że cieszy się z jej żywotności. Szef polskiego rządu zwrócił uwagę, że sam Donald Trump przyznał tuż po głosowaniu, iż demokraci wykonali świetną robotę.
W USA wygrała dziś demokracja. Kocham demokrację. Prezydent Donald Trump powiedział tuż po wyborach, że demokraci świetnie się spisali. Jak najbardziej zgadzam się z nim tym razem. Mam nadzieję, że te wyniki ustabilizują sytuację również w naszym regionie
Rada premiera dla amerykańskiego prezydenta
Odnosząc się do politycznych perspektyw w USA oraz zapowiedzi Donalda Trumpa, który twierdził, że zaakceptuje wyniki wyborów, ale zamierza szeroko wetować propozycje demokratów w przypadku ich wygranej w Kongresie, Donald Tusk przedstawił własną perspektywę opartą na polskich doświadczeniach. Choć zastrzegł, że nie jest doradcą amerykańskiego prezydenta i nie ma prawa mu doradzać, przekazał Donaldowi Trumpowi radę, aby nie nadużywał weta jako metody rządzenia.
Donald Trump jest wciąż prezydentem. Nie jestem jego doradcą, nie mam prawa doradzać prezydentowi, ale moja rada byłaby taka, żeby nie nadużywać weta jako metody rządzenia. Z mojego polskiego doświadczenia wynika, że weto jest ostatnią rzeczą, która może pomóc w prowadzeniu dobrej polityki
W polskiej praktyce ustrojowej urząd prezydenta bywa kojarzony z częstym wetowaniem ustaw, co premier przywołał w kontekście urzędowania Karola Nawrockiego. Statystyki pokazują, że w ciągu swojej kadencji Nawrocki zablokował 48 projektów legislacyjnych.
Reakcje przywódców i polskie priorytety
W obliczu zmian za oceanem szef rządu podkreślił, że polskie władze utrzymują kurs na budowę najsilniejszego możliwego partnerstwa z Waszyngtonem. Kluczowymi celami pozostają też modernizacja potencjału obronnego państwa oraz dążenie do uczynienia polityki bezpieczeństwa europejskiego bardziej pragmatyczną.
Z kolei premier Czech Andrej Babisz ocenił, że do końca kadencji Donalda Trumpa demokraci będą blokować jego plany legislacyjne, co doprowadzi do paraliżu amerykańskiej polityki. Szef czeskiego rządu wyraził jednak nadzieję, że amerykański prezydent skupi się teraz na obiecanych kwestiach, takich jak zakończenie wojny na Ukrainie oraz konfliktu w Cieśninie Ormuz, które negatywnie wpływają na całą Europę.