Mateusz Morawiecki chce komisji śledczej w sprawie działań w TK

Mateusz Morawiecki przekazał w serwisie X stanowisko swojego ugrupowania Rozwój Plus w sprawie ostatnich wydarzeń ustrojowych. Ugrupowanie złożyło w Sejmie wniosek o powołanie sejmowej komisji śledczej, której zadaniem ma być ocena okoliczności działań przeprowadzonych w siedzibie Trybunału Konstytucyjnego. Według polityka wydarzenia te stanowią zamach na konstytucyjny organ państwa.

Członkowie stowarzyszenia Rozwój Plus domagają się wyjaśnienia roli rządu w działaniach służb mundurowych wobec Trybunału. Postulują ustalenie, kto zaplanował i koordynował działania Policji oraz SOP, kto wydawał rozkazy oraz jakie były podstawy prawne operacji. Inicjatywa ma także objąć badanie okoliczności wejścia służb do TK oraz zablokowania dostępu do siedziby dla Prezydenta RP.

Ostrzeżenia przed eskalacją i propozycje polityczne

W sobotę były premier Mateusz Morawiecki zorganizował konferencję prasową przed gmachem TK, ostrzegając przed eskalacją kryzysu i proponując wotum nieufności oraz rząd z Markiem Jurkiem na czele, podczas gdy pod budynkiem trwało zgromadzenie prawicowej opozycji. Morawiecki ostrzegał wówczas, że sytuacja może przerodzić się w potężny kryzys państwa, a nawet doprowadzić do rozlewu krwi i wojny domowej.

Były polityk Prawa i Sprawiedliwości wysunął również propozycję konstruktywnego wotum nieufności wobec obecnego rządu, proponując na stanowisko nowego premiera byłego marszałka Sejmu Marka Jurka. Według jego zapowiedzi taki gabinet miałby doprowadzić do wyborów parlamentarnych najpóźniej jesienią 2027 roku oraz przeprowadzić po nich tzw. reset konstytucyjny, w tym wyłonienie nowego składu Trybunału Konstytucyjnego.

Tło konfliktu w Trybunale

Napięta sytuacja w Trybunale Konstytucyjnym eskalowała 30 października 2026 roku. Sędzia Anna Korwin-Piotrowska ogłosiła wówczas przerwę w wykonywaniu obowiązków służbowych przez prezesa TK Bogdana Święczkowskiego oraz wiceprezesa Bartłomieja Sochańskiego. Jako sędzia z najdłuższym stażem objęła ona kierowanie pracami instytucji, co zostało zakwestionowane przez dotychczasowe kierownictwo TK jako działanie bezprawne.

Funkcjonariusze Policji pojawili się w otoczeniu budynku, umożliwiając wejście osobom niemającym złożonego ślubowania wobec głowy państwa. Kierujący dotychczas urzędem Bogdan Święczkowski napotkał blokadę uniemożliwiającą wejście do gabinetu, podczas gdy Anna Korwin-Piotrowska z grupy pomijającej dotychczasowe procedury zaczęła wydawać polecenia i zwoływać Zgromadzenie Ogólne.

Komenda Główna Policji wskazywała, że obecność funkcjonariuszy w pobliżu budynku była odpowiedzią na korespondencję od Prokuratora Generalnego oraz sędzi Anny Korwin-Piotrowskiej. Według policji działania te miały na celu zapewnienie bezpieczeństwa osób przebywających na terenie obiektu i w jego otoczeniu.

Reakcje polityczne i perspektywy w Sejmie

Prezydent Karol Nawrocki w reakcji na zaistniały kryzys przerwał wizytę zagraniczną i wrócił do Warszawy, określając sytuację jako naruszenie porządku konstytucyjnego. Rzecznik prezydenta Rafał Leśkiewicz wskazał, że policjanci mieli dostać się na teren TK przez przejście od strony Kancelarii Prezesa Rady Ministrów, co w jego ocenie świadczy o politycznym charakterze działań służb.

Premier Donald Tusk odrzucił te oskarżenia, obarczając odpowiedzialnością za kryzys Prawo i Sprawiedliwość oraz urzędującego prezydenta. W debacie publicznej pojawiają się również głosy o konieczności szukania rozwiązań wykraczających poza podziały partyjne, a Mateusz Morawiecki zadeklarował chęć wyjaśnienia sprawy poprzez parlamentarne mechanizmy kontrolne.

Poseł Rozwoju Plus Paweł Jabłoński ocenił na konferencji prasowej, że wydarzenia w Trybunale Konstytucyjnym stanowią rzecz niespotykaną w jakiejkolwiek demokracji o standardach europejskich, a działania rządu nazwał realnym polexitem i wyjściem ze standardów trójpodziału władzy.

Posłanka Rozwoju Plus Marzena Machałek zaapelowała do wszystkich posłów, w tym spoza opozycji, o podpisanie wniosku o powołanie komisji śledczej, podkreślając konieczność dogłębnego wyjaśnienia sprawy i pociągnięcia odpowiedzialnych do konsekwencji.

Według informacji zebranych przez dziennikarzy RMF FM, parlamentarzyści ugrupowań tworzących koalicję rządzącą nie zamierzają poprzeć ani parafować inicjatywy stowarzyszenia Rozwój Plus, a krytyczne stanowiska wobec pomysłu prezentują również niektórzy przedstawiciele ugrupowań opozycyjnych, w tym poseł Konfederacji Michał Nieznański podważający celowość powoływania nowego ciała ze względu na koszty i przewidywany czas pracy.

Komisje śledcze w Sejmie powołuje się bezwzględną większością głosów, co przy obecnym układzie sił sprawia, że powstanie takiego ciała śledczego jest mało realne.