Komisja Europejska reaguje na kryzys w TK. Apel do polskich władz

Komisja Europejska zabrała głos w sprawie eskalacji napięcia wokół Trybunału Konstytucyjnego w Polsce. Rzeczniczka KE Louise Bogey poinformowała, że do polskich władz należy zapewnienie funkcjonowania TK zgodnie z konstytucją i orzecznictwem TSUE.

Rzeczniczka Komisji Europejskiej Louise Bogey wskazała, że powołanie ośmiu nowych członków TK mieści się w konstytucyjnych kompetencjach Sejmu, co potwierdziła Komisja Wenecka w opinii z 13 października 2026 r. Rzecznik KE odniosła się także do faktu, że Europejski Trybunał Praw Człowieka wydał 5 maja 2026 r. środki tymczasowe ws. sędziów powołanych przez Sejm w marcu 2026 r.

Komisarz UE ds. praworządności Michael McGrath przypomniał, że funkcjonowanie TK ma znaczenie dla każdego obywatela i leży w gestii polskich władz, zaznaczając, że polskie władze ponoszą pełną odpowiedzialność za przestrzeganie standardów unijnych.

Rzecznik Komisji Europejskiej podkreślił w wypowiedzi dla agencji AFP, że mianowanie ośmiu nowych członków Trybunału mieści się w konstytucyjnych kompetencjach Sejmu.

Nocne napięcia w siedzibie TK i decyzje personalne

Kryzys w Trybunale zaostrzył się w piątek, gdy odsunięto od obowiązków prezesa TK Bogdana Święczkowskiego i wiceprezesa Bartłomieja Sochańskiego, a kierowanie pracami powierzono sędzi Annie Korwin-Piotrowskiej, wybranej przez obecną większość sejmową.

W sobotę wieczorem Anna Korwin-Piotrowska wydała oświadczenie, w którym wskazano, że Bogdan Święczkowski i Bartłomiej Sochański nie mają prawa wstępu do budynku. Pozostałym sędziom zalecono wykonywanie zadań poza siedzibą, a ewentualne wejście do gmachu wymaga wcześniejszego uzgodnienia ze względów bezpieczeństwa.

Wydarzenia te wywołały natychmiastową reakcję: prezydent Karol Nawrocki przerwał lot do Senegalu i przybył w nocy do gmachu trybunału. Rejestracje wideo z tego wydarzenia ujawniły okoliczności przekroczenia progu oraz konfrontację między wysłannikami głowy państwa a nowo wybranymi sędziami, po czym prezydent zapowiedział pilne konsultacje z siłami parlamentarnymi w związku z obawami o naruszenie konstytucji.

Reakcja rządu i kontekst międzynarodowy

Premier Donald Tusk ocenił sytuację w ostrych słowach w sobotnim orędziu. Szef rządu stwierdził, że dotychczasowy kształt Trybunału był kwestionowany przez autorytety prawnicze oraz instytucje międzynarodowe.

Tusk dodał, że rządy proponowały różne rozwiązania ustawowe i uchwały umożliwiające wspólną naprawę praworządności, jednak spotykały się one z blokadą polityczną ze strony obozu prezydenckiego i partii Prawo i Sprawiedliwość.

Amerykańskie władze również odniosły się do sytuacji w Polsce. Sekretarz stanu USA Marco Rubio wykonał gesty pod adresem kraju w trakcie spotkania ministrów spraw zagranicznych krajów G20 w Atlancie, mimo trwającego w Polsce szczytu kryzysu politycznego.