Prokuratura wszczyna śledztwo ws. raportu „Polaków portret własny”

Prokuratura Okręgowa w Warszawie wydała w czwartek postanowienie o wszczęciu śledztwa w sprawie raportu „Polaków portret własny” z 2025 roku. Jak przekazał prokurator Maciej Młynarczyk, postępowanie obejmuje dwa powiązane ze sobą czyny, które określono jako lustrzane odbicie. Śledztwo dotyczy kwoty 179 738,19 zł w ramach rozliczenia dotacji, a pierwszy wątek skupia się na doprowadzeniu Ministerstwa Sportu i Turystyki do niekorzystnego rozporządzenia mieniem poprzez przedłożenie nierzetelnych dokumentów w ramach umowy na realizację zadania „Marka Polska – podstrategia turystyczna”.

Drugi wątek śledztwa skupia się na możliwym przekroczeniu uprawnień lub niedopełnieniu obowiązków przez funkcjonariuszy publicznych. Śledczy badają, czy doszło do bezprawnej akceptacji sprawozdania, rozliczenia oraz wypłaty dotacji w kwocie 179 738,19 zł za nieprawidłowo wykonaną usługę. Czyn ten jest kwalifikowany z artykułu 231. Kodeksu karnego, który przewiduje karę do trzech lat pozbawienia wolności.

Kontrowersje wokół publikacji

Raport autorstwa Barbary Mróz-Gorgoń, pełniącej wówczas funkcję pełnomocniczki rządu do spraw promocji marki Polska, wywołał falę krytyki ze względu na liczne błędy merytoryczne oraz podejrzenia o szerokie wykorzystanie sztucznej inteligencji. Wśród wskazywanych przez opinię publiczną nieścisłości znalazły się twierdzenia o płynnej znajomości języka mandaryńskiego przez młode pokolenie Polaków, przypisanie Polsce pięciu noblistów czy błędne umiejscowienie Katowic w centralnej części kraju.

Eksperci, w tym Łukasz Olejnik oraz Sebastian Meitz, zarzucili autorce, że opublikowany tekst jest jedynie wygenerowaną przez AI treścią, nazywaną w branży „AI slop”. W obliczu narastającej krytyki Barbara Mróz-Gorgoń złożyła rezygnację ze stanowiska pełnomocniczki rządu w zeszły piątek, uzasadniając decyzję dużą skalą hejtu.

Barbara Mróz-Gorgoń nie zaprzeczyła, że podczas prac nad projektem posłużono się technologią sztucznej inteligencji, zapewniając zarazem o zachowaniu standardów rzetelności badawczej i akademickiej, podczas gdy Uniwersytet Ekonomiczny we Wrocławiu poddał tę publikację wewnętrznej weryfikacji.

Stanowisko stron

Autorka raportu w swoich wyjaśnieniach podkreśliła, że dokument był opracowaniem wewnętrznym, przeznaczonym do użytku wewnątrz think tanku, i nie powinien był zostać upubliczniony. Barbara Mróz-Gorgoń zaznaczyła również, że wspomniany raport nie stanowił elementu zamówienia ani umowy. Tożsame stanowisko zajęło Ministerstwo Sportu i Turystyki, zaprzeczając, by publikacja ta była objęta jakimkolwiek formalnym porozumieniem z resortem.