Sąd wydał list żelazny dla Marcina Romanowskiego. Prokuratura zaskarży decyzję

Sąd Okręgowy w Warszawie wydał nieprawomocną decyzję o przyznaniu listu żelaznego byłemu wiceministrowi sprawiedliwości Marcinowi Romanowskiemu. Wniosek o ten dokument wpłynął do sądu w sierpniu 2026 roku. Orzeczenie zakłada uchylenie tymczasowego aresztu, co ma umożliwić politykowi powrót do kraju i udział w postępowaniu. Prokuratura zapowiedziała złożenie zażalenia na postanowienie sądu.

Sąd Okręgowy w Warszawie podjął decyzję o wydaniu listu żelaznego byłemu wiceministrowi sprawiedliwości Marcinowi Romanowskiemu. Wniosek w tej sprawie wpłynął do sądu w sierpniu 2026 roku. Jak przekazał jego obrońca, mec. Bartosz Lewandowski, orzeczenie jest nieprawomocne, a jego uprawomocnienie się wiąże się z automatycznym uchyleniem tymczasowego aresztu oraz listu gończego i Europejskiego Nakazu Aresztowania wobec podejrzanego, który wydano w grudniu 2024 roku.

Sąd uznał, że dotychczasowe metody poszukiwawcze, takie jak ENA i list gończy, nie doprowadziły do zatrzymania polityka i przeprowadzenia z jego udziałem czynności procesowych. W pisemnym uzasadnieniu sędzia Konrad Mielcarek wskazał, że list żelazny może okazać się skuteczniejszym instrumentem w realizacji celów postępowania karnego i umożliwieniu wyjaśnienia sprawy w rozsądnym terminie.

Sąd stwierdził również, że mimo prowadzenia rozmów o uzgadnianiu wersji zdarzeń przed zatrzymaniem, z ich treści nie wynika, aby Marcin Romanowski odgrywał w nich rolę wiodącą. Dodatkowo, w ocenie sądu, upływ czasu istotnie zmniejsza wagę obawy matactwa jako przesłanki wymagającej izolacji podejrzanego.

Kontrowersje wokół przepisów i statusu sędziego

Sąd Okręgowy uznał, że przepis Kodeksu postępowania karnego uzależniający wydanie listu żelaznego od zgody prokuratora jest sprzeczny z konstytucją oraz prawem międzynarodowym. Wobec tego sędzia Konrad Mielcarek zdecydował o niestosowaniu się do sprzeciwu wniesionego przez prokuraturę w tej sprawie.

Decyzja ta wywołała krytykę ze strony ministra sprawiedliwości Waldemara Żurka, który wskazał na problem z orzekaniem w tej sprawie przez tzw. neosędziego. Minister podkreślił, że przepis art. 281 par. 2 kpk wyraźnie określa procedurę wydawania listu żelaznego przy braku sprzeciwu oskarżyciela, a postępowanie sądu nazwał bardzo kontrowersyjnym.

Stanowisko prokuratury i ekspertów

Prokurator Piotr Woźniak, kierujący śledztwem w sprawie Funduszu Sprawiedliwości, zapowiedział złożenie zażalenia na postanowienie sądu. Podkreślił, że śledczy nie mają zaufania do podejrzanego, wskazując na jego ucieczkę z kraju, posługiwanie się fałszywą tożsamością oraz ukrywanie się na terenie Naddniestrza, skąd nadano pismo z wnioskiem o list żelazny. Przed posiedzeniem prokurator podkreślał wątpliwości co do faktycznego miejsca pobytu podejrzanego, wskazując na brak procesowych odpowiedzi na wnioski o pomoc prawną wysłane do Ukrainy, Rumunii i Mołdawii.

Były prokurator generalny Krzysztof Kwiatkowski wyraził zaskoczenie decyzją sądu, argumentując, że nie zna przypadku przyznania listu żelaznego na etapie postępowania przygotowawczej przy negatywnej opinii prokuratora.

Adwokatka dr Katarzyna Gajowniczek-Pruszyńska zauważa, że w postanowieniu zabrakło elementu poręczenia majątkowego, które mogłoby stanowić istotną gwarancję powrotu podejrzanego do kraju. Jej zdaniem, gdyby list był uzależniony od wpłaty wysokiej kwoty, stanowiłoby to dla podejrzanego silny argument za powrotem przed wymiar sprawiedliwości.

Kontekst sprawy i perspektywy

Marcin Romanowski jest podejrzany o 11 zarzutów dotyczących nieprawidłowości w Funduszu Sprawiedliwości, w tym o udział w zorganizowanej grupie przestępczej. Od grudnia 2024 roku polityk ukrywał się poza granicami Polski, korzystając m.in. z ochrony międzynarodowej na Węgrzech, a później, według ustaleń sądu, przebywał w mołdawskim Tyraspolu. Mimo sprzeciwów prokuratury, sąd nie uznał oświadczeń podejrzanego za niewystarczające do wydania decyzji.

Zażalenie na decyzję sądu będzie rozpatrywał Sąd Apelacyjny, a do czasu wydania przez niego orzeczenia, poprzednie środki zapobiegawcze pozostają w mocy. Eksperci zwracają uwagę na potencjalne ryzyko przewlekłości w rozpatrywaniu zażalenia przez Sąd Apelacyjny, co może opóźnić dalsze czynności w sprawie.