Wnioski do Sądu Najwyższego w sprawie immunitetów sędziów
Resort prokuratury poinformował o zainicjowaniu przed Sądem Najwyższym procedury uchylenia immunitetów trójki warszawskich sędziów apelacyjnych: Piotra Schaba, Przemysława Radzika oraz Michała Lasoty. Działania te stanowią kolejny etap wieloletniego sporu dotyczącego statusu rzeczników dyscyplinarnych i prowadzonego śledztwa wokół przywłaszczania tych stanowisk.
Wspomniani sędziowie Piotr Schab, Przemysław Radzik i Michał Lasota pełnili funkcje sędziowskich rzeczników dyscyplinarnych od 2018 roku, co nastąpiło w okresie rządów formacji Prawo i Sprawiedliwość oraz kierowania resortem sprawiedliwości przez Zbigniewa Ziobrę. Napięcia wokół ich legalności nasiliły się po nastaniu zmian politycznych oraz wydaniu decyzji personalnych przez nowych ministrów.
Odwołania z funkcji i kulisy sporu o rzeczników
Wiosną 2025 roku pełniący wówczas urząd ministra sprawiedliwości Adam Bodnar zdecydował o odwołaniu Piotra Schaba oraz jego zastępcy Przemysława Radzika ze stanowisk rzeczników dyscyplinarnych sądów powszechnych. Z kolei następny szef resortu, Waldemar Żurek, w lipcu 2025 roku odwołał drugiego z zastępców, Michała Lasotę.
Osoby te zakwestionowały te decyzje jako pozbawione podstaw prawnych w ustawie o ustroju sądów powszechnych i uznały je za całkowicie bezskuteczne. Piotr Schab publicznie deklarował wówczas, że wraz z zastępcami nadal będzie sprawował swoje funkcje i odrzucał groźby o charakterze siłowym.
Jesienią 2025 roku Ministerstwo Sprawiedliwości ogłosiło powołanie nowej szefowej pionu dyscyplinarnego sędzi Joanny Raczkowskiej oraz jej zastępców, którymi zostali Grzegorz Kasicki i Tomasz Ładny. Nowe kierownictwo bezskutecznie domagało się przekazania akt prowadzonych postępowań, napotykając na odmowę dotychczasowych rzeczników.
Szczegóły zarzutów i materiał dowodowy zgromadzony przez prokuraturę
Rzecznik prasowy Prokuratury Krajowej, prokurator Przemysław Nowak, wyjaśnił, że podejrzenie popełnienia przestępstw poparto obszerną dokumentacją. Zgromadzony materiał dowodowy zawiera decyzje ministerialne o odwołaniu, dowody doręczeń, korespondencję, akta spraw dyscyplinarnych oraz dokumenty związane z powołaniem nowych rzeczników.
Według śledczych sędzia Piotr Schab dopuścił się przekroczenia uprawnień, fałszywie podając się za osobę uprawnioną do pełnienia funkcji rzecznika dyscyplinarnego i realizując zastrzeżone dla niej zadania, takie jak rozpatrywanie skarg, prowadzenie postępowań czy wysyłanie pism. Podobne zarzuty prokuratura zamierza skierować wobec Michała Lasoty oraz Przemysława Radzika.
Wydział Spraw Wewnętrznych Prokuratury Krajowej zamierza ponadto postawić Przemysławowi Radzikowi zarzuty dotyczące ukrywania akt postępowań dyscyplinarnych i odmawiania ich wydania mimo utraty do tego uprawnień.
Kontekst instytucjonalny i ocena procedury
Sprawa ta wiąże się bezpośrednio z równoległym sporem dotyczącym kierownictwa w prokuraturze, zapoczątkowanym w styczniu 2024 roku zakwestionowaniem powrotu Dariusza Barskiego ze stanu spoczynku przez ministra Adama Bodnara i powołaniem Dariusza Korneluka na prokuratora krajowego.
Odnosząc się do obecnych kroków prawnych, prokurator generalny Waldemar Żurek wskazał w mediach społecznościowych, że przepisy wymagają skierowania pism do Sądu Najwyższego, jednocześnie określając Izbę Odpowiedzialności Zawodowej mianem politycznej atrapy.
W marcu bieżącego roku Sąd Najwyższy unieważnił już inną procedurę immunitetową wobec sędziego Schaba powiązaną z niewydaniem akt, uznając, że wniosek wysłał prokurator nieposiadający do tego uprawnień.