Powrót programu Ceny Paliw Niżej: Kierowcy zapłacą mniej, transport liczy straty

Od 17 sierpnia na stacje benzynowe w całej Polsce powraca program Ceny Paliw Niżej (CPN). Ministerstwo Energii ogłosiło obniżkę podatku VAT na paliwa, w tym benzynę 95, olej napędowy oraz biokomponenty, z poziomu 23 proc. do 8 proc. Zmienione stawki będą obowiązywać przez dwa tygodnie, do 31 sierpnia 2026 roku.

Premier Donald Tusk poinformował, że decyzja ta ma na celu odciążenie portfeli Polaków wracających z letniego wypoczynku. Szacuje się, że obniżka VAT przełoży się na spadek cen przy dystrybutorach o kwotę od około 90 groszy do ponad 1 zł na litrze.

Rządowy nadzór nad cenami

Aby zapewnić, że obniżka podatku trafi bezpośrednio do kierowców, a nie zostanie przejęta przez sprzedawców, rząd wprowadził dodatkowe mechanizmy kontrolne. Minister energii Miłosz Motyka będzie codziennie publikował informacje o maksymalnych możliwych cenach paliw na stacjach benzynowych.

Premier Donald Tusk podkreślił znaczenie tych działań, zaznaczając, że rząd monitoruje sytuację, aby koncerny paliwowe nie wykorzystywały obniżki dla własnych korzyści. Premier wyraził nadzieję, że dzięki tym krokom Polska utrzyma jedne z najniższych cen paliw w Europie.

Spory polityczne i przyczyny decyzji

Premier Donald Tusk podczas konferencji prasowej ostro skrytykował prezydenta Karola Nawrockiego, zarzucając mu, że odesłanie ustawy o podatku od nadzwyczajnych zysków firm paliwowych do Trybunału Konstytucyjnego negatywnie wpłynęło na ceny paliw. Tusk stwierdził, że decyzja ta była jawnym stanięciem po stronie koncernów zamiast po stronie obywateli, co zdaniem premiera wywołało lawinowy wzrost kosztów tankowania po wygaśnięciu poprzedniej tarczy.

Szef rządu podziękował również ministrowi finansów Andrzejowi Domańskiemu za wygospodarowanie środków na sierpniową obniżkę w napiętym budżecie państwa, w którym priorytetem pozostają wydatki na zbrojenia. Warto zauważyć, że obecna sytuacja na rynkach paliwowych jest wciąż determinowana przez napięcia geopolityczne.

Wpływ na branżę transportową

Organizacje przedsiębiorców, w tym Północna Izba Gospodarcza w Szczecinie, oceniają, że program Ceny Paliw Niżej wspiera przede wszystkim gospodarstwa domowe, nie rozwiązując systemowych problemów firm uzależnionych od paliw. Hanna Mojsiuk, prezes PIG, określiła program mianem prezentu, który nie stanowi realnego wsparcia dla przedsiębiorców walczących z wysokimi kosztami spowodowanymi czynnikami geopolitycznymi.

Branża transportowa wskazuje na istotne dysproporcje w korzyściach. Dariusz Matulewicz, prezes Zachodniopomorskiego Stowarzyszenia Przewoźników Drogowych, zauważył, że dla przewoźników obniżka przyniesie realnie około 0,28 zł za litr, co wynika z różnic w rozliczaniu podatku VAT przez firmy.

Jednocześnie przewoźnicy wypracowali mechanizmy przerzucania części kosztów na kontrahentów. Dariusz Matulewicz przyznał, że firmy transportowe są dziś lepiej przygotowane na zmienność cen niż w poprzednich miesiącach, choć sytuacja rynkowa pozostaje dla nich niezwykle trudna i nieprzewidywalna.

Sytuacja na rynku ropy

Sierpniowe obniżki VAT zbiegają się w czasie z korzystną sytuacją na rynkach światowych. Według analiz XTB, cena europejskiej ropy Brent spadła poniżej 87 dolarów za baryłkę, a amerykańskiej WTI do około 81 dolarów, co częściowo wynika ze wzrostu amerykańskich zapasów ropy o 17 mln baryłek.

Michał Stajniak, wicedyrektor Działu Analiz XTB, zwrócił uwagę na istotny aspekt ryzyka w postaci niskiego poziomu amerykańskich Strategicznych Rezerw Ropy, które spadły poniżej 300 mln baryłek. Ekspert ostrzega, że rynek pozostaje podatny na eskalację napięć w rejonie Cieśniny Ormuz, co w połączeniu z wyczerpaniem bufora rezerw może prowadzić do ponownych wahań cen w przyszłości.

Istnieje również rozbieżność w postrzeganiu sytuacji w Cieśninie Ormuz. Władze Iranu otwarcie deklarują pełną kontrolę nad szlakiem wodnym, podczas gdy Donald Trump przypisuje pełną kontrolę nad przeprawą Stanom Zjednoczonym, co dodaje niepewności w globalnych prognozach cen surowców.