Stanowiska Komisji Weneckiej i reakcja Pałacu Prezydenckiego
Komisja Wenecka, która pełni funkcję organu doradczego Rady Europy, opublikowała opinię dotyczącą uprawnień prezydenta Polski w kontekście ślubowań sędziów Trybunału Konstytucyjnego wybranych przez Sejm. W dokumencie podkreślono, że głowa państwa powinna bez zwłoki odbierać przysięgę i nie rościć sobie prawa do kontroli procedury wyborczej. Jednocześnie zaproponowano, aby w razie odmowy lub opóźniania procedury przez prezydenta dopuścić możliwość złożenia ślubowania bez jego fizycznego udziału pod warunkiem zachowania wymaganych elementów.
prezydent niezwłocznie odbierał ślubowanie od sędziów Trybunału Konstytucyjnego wybranych przez Sejm, nie roszcząc sobie prawa do kontroli procedury wyborczej
Rzecznik prezydenta Rafał Leśkiewicz oświadczył, że opinia nie ma mocy prawnej, a źródłami prawa w Polsce są konstytucja i ustawy wyznaczające prerogatywy prezydenta. Wskazał, że w przypadku czwórki sędziów złożono wniosek o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego na podstawie art. 189 konstytucji i do czasu rozstrzygnięcia przez TK nie będzie żadnych kroków ze strony prezydenta. Leśkiewicz dodał, że wspomniana czwórka sędziów sama wykluczyła się z grona sędziów, biorąc udział w sejmowej szopce medialnej marszałka Sejmu Włodzimierza Czarzastego w Sali Kolumnowej, gdzie składali przysięgę do kolumny.
Szef Biura Polityki Międzynarodowej Marcin Przydacz poinformował na platformie X, że podczas rozmów ekspertów Kancelarii Prezydenta z Komisją Wenecką wnioskowano o wyłączenie z nich wyznaczonej przez Komisję tłumaczki, którą była żona dziennikarza Gazety Wyborczej Wojciecha Czuchnowskiego, dodając zarazem, że Wojciech Sadurski nadal pozostaje członkiem Komisji.
Jarosław Kaczyński broni decyzji prezydenta i krytykuje rząd
Prezes Prawa i Sprawiedliwości Jarosław Kaczyński w wystąpieniu przed siedzibą Trybunału Konstytucyjnego stanął w obronie działań Karola Nawrockiego. Przypomniał przy tym historyczny precedens z czasów prezydentury swojego brata Lecha Kaczyńskiego, który odmówił przyjęcia przysięgi od osoby wybranej z rekomendacji Samoobrony, co trwało cztery miesiące, dopóki nie zawarto nieformalnej umowy o jej rezygnacji.
Mamy do czynienia z władzą, która prawa nie przestrzega. Stwierdzenia, że mamy"demokrację walczącą", a przedtem, że"prawo, jak ja je rozumiem", jak mówił sam Tusk, to stwierdzenia, których sens jest następujący:"nas prawo nie obowiązuje". W gruncie rzeczy wola władzy jest prawem
Tło i status sędziów oczekujących na ślubowanie
Spór wokół ślubowań sędziów Trybunału Konstytucyjnego trwa od marca. W marcu Sejm wybrał sześcioro sędziów Trybunału Konstytucyjnego, z których dwoje złożyło ślubowanie przed prezydentem, a czworo kolejnych nie zostało zaproszonych. Prezydent zaprosił wówczas i przyjął ślubowanie jedynie od Magdaleny Bentkowskiej oraz Dariusza Szostka. Pozostali czterej sędziowie wybrani w marcu złożyli 9 kwietnia ślubowanie w Sali Kolumnowej Sejmu z formułą wobec prezydenta, a ich roty przekazano do Kancelarii Prezydenta, lecz prezes TK Bogdan Święczkowski nie uznał tego aktu.
W czerwcu Sejm wybrał dodatkowo Sławomira Patyrę, który pod koniec lipca złożył ślubowanie po zaproszeniu przez prezydenta, natomiast we wrześniu wybrano Macieja Berka, który dotąd nie został zaproszony przez głowę państwa do złożenia przysięgi. Według Kancelarii Prezydenta w przypadku Macieja Berka konieczne jest przedłożenie dokumentów potwierdzających dziesięcioletni okres praktyki zawodowej jako radca prawny, a opinia Komisji Weneckiej nie zmienia tej sytuacji.