Ogólnopolski protest maszynistów 11 września: Spodziewane opóźnienia pociągów

Związek Zawodowy Maszynistów Kolejowych w Polsce zapowiedział na piątek, 11 września, ogólnopolską akcję protestacyjną. Maszyniści mieli przez całą dobę ograniczać prędkość pociągów do maksymalnie 20 km/h podczas każdego przejazdu kolejowo-drogowego, niezależnie od jego kategorii.

Prezydent Związku Zawodowego Maszynistów Kolejowych w Polsce, Leszek Miętek, podkreślił, że decyzja ta jest reakcją na alarmujące dane dotyczące bezpieczeństwa na przejazdach. Akcja została zainicjowana bezpośrednio po tragicznym wypadku w Sokolnikach Suchych na Mazowszu, do którego doszło w środę 9 września 2026 r. około godziny 11:30. W wyniku zderzenia pociągu Intercity z ciężarówką skład się wykoleił, zginęła pasażerka, a inne osoby zostały ranne, w tym maszynista prowadzący skład.

Związek od ponad półtora roku prowadzi kampanię społeczną Chcę Żyć, która ma na celu zwrócenie uwagi na problem bezpieczeństwa ruchu kolejowego.

Wiceprezydent związku zawodowego Daniel Biernacik nie dotarł na konferencję prasową zapowiadającą protest, ponieważ pociąg, którym jechał, utknął w zatrzymaniu pod Legionowem w wyniku potrącenia osoby ze skutkiem śmiertelnym.

Według danych przedstawionych przez ZZMK statystycznie do wypadku na przejeździe dochodzi co drugi dzień, przy czym w 2024 roku odnotowano ich około 140, w 2025 roku około 180, a przed końcem trzeciego kwartału 2026 roku było ich już ponad 130.

Organizatorzy protestu podkreślają, że w akcji wezmą udział kolejarze korzystający z obowiązujących przepisów prawa i regulacji kodeksu pracy.

Zagrożenia dla ruchu kolejowego

Polskie Linie Kolejowe SA ostrzegały, że protest może spowodować poważne opóźnienia, które utrudnią podróż setkom tysięcy osób. Zarządca infrastruktury wskazywał, że ze względu na powiązania w sieci kolejowej, opóźnienia mogą kumulować się i wpływać na płynność kursowania pociągów również w sobotę, 12 września.

Przewoźnicy, w tym POLREGIO oraz Koleje Wielkopolskie, sygnalizowali, że oprócz dużych opóźnień realna jest konieczność odwoływania części połączeń oraz wprowadzania zmian w rozkładzie jazdy. Polskie Linie Kolejowe SA zapowiedziały już analizę sytuacji i nie wykluczają podjęcia konsekwencji prawnych wobec podmiotów lub osób odpowiedzialnych za destabilizację funkcjonowania sieci. Prezes PKP PLK Piotr Wyborski poinformował, że utrudnienia dotyczyły niespełna 20 proc. pociągów kursujących w polskiej sieci kolejowej.

Leszek Miętek zaznaczył, że do apelu może zastosować się około 14 tysięcy maszynistów pracujących na polskiej kolei, a inicjatywa nie ogranicza się wyłącznie do członków samego związku.

Ułatwienia dla pasażerów

Przewoźnicy pasażerscy, w tym PKP Intercity, wprowadzili szereg działań awaryjnych, aby zminimalizować skutki protestu. Jednym z kluczowych rozwiązań jest wzajemne honorowanie biletów wszystkich przewoźników pasażerskich w piątek 11 września, z wyłączeniem pociągów kategorii EIP, czyli Pendolino.

Pasażerowie, którzy zdecydują się zrezygnować z podróży, mogą dokonać bezkosztowego zwrotu biletów zakupionych do 11 września włącznie. W razie potrzeby przewoźnicy planują uruchamianie zastępczej komunikacji autobusowej na wybranych odcinkach.

Na największych dworcach w kraju, w tym w Warszawie, Gdańsku, Gdyni, Szczecinie, Katowicach, Krakowie, Zakopanem, Poznaniu i Wrocławiu, zostaną oddelegowani dodatkowi mobilni informatorzy. Mają oni na bieżąco przekazywać podróżnym informacje o sytuacji na trasach oraz dostępnych możliwościach dotarcia do celu.

Katastrofa w Sokolnikach Suchych

Do wypadku doszło w środę 9 września około godziny 11:30, gdy pociąg Intercity „Koziołek” relacji Lublin Główny – Szczecin Główny zderzył się z betoniarką. Według ustaleń śledczych kierowca ciężarówki wjechał na tory, ignorując sygnalizację świetlną. W pociągu podróżowało co najmniej 114 osób, a w wyniku uderzenia z szyn wypadły lokomotywa oraz cztery wagoni, względnie dwa pierwsze wagony według innych relacji.

Osiem osób zostało przewiezionych do szpitali w Radomiu i Kielcach, a jedna z pasażerek zmarła w placówce. W ciężkim stanie znajduje się m.in. maszynista pociągu oraz kierowca ciężarówki.

PKP PLK oszacowały straty wynikające z katastrofy na około 3 mln zł. Anna Znajewska-Pawluk z zespołu prasowego PKP PLK podała, że uszkodzeniu uległo ponad 400 m torowiska, pięć słupów trakcyjnych oraz ponad kilometr sieci.

Działania rządu i polityków

Minister infrastruktury Dariusz Klimczak zapowiedział wprowadzenie przepisów, które umożliwią zatrzymanie prawa jazdy na trzy miesiące każdemu kierowcy wjeżdżającemu na przejazd kolejowy przy nadawanym sygnale świetlnym zakazującym wjazdu. Premier Donald Tusk wskazał na konieczność zaostrzenia kar, a projekt zmian ma w przyszłym tygodniu trafić pod obrady Rady Ministrów.

Wiceprezes PiS Mariusz Błaszczak poinformował o złożeniu wniosku o pilne zwołanie posiedzenia Komisji Infrastruktury w sprawie bezpieczeństwa na przejazdach kolejowo-drogowych. Opozycja zarzuca rządowi brak skutecznych działań w kwestii ochrony bezpieczeństwa na kolei.