Nowe rozporządzenie MEN wchodzi w życie. Rewolucja w pracach domowych i ocenianiu zachowania

Minister edukacji podpisał nowelizację rozporządzenia w sprawie oceniania, klasyfikowania i promowania uczniów oraz słuchaczy w szkołach publicznych. Zmiany obejmują szkoły podstawowe oraz placówki ponadpodstawowe, a większość nowych przepisów zacznie obowiązywać od 1 września 2026 roku.

W klasach IV–VIII szkoły podstawowej wprowadzono całkowity zakaz zadawania praktyczno-technicznych oraz pisemnych prac domowych do wykonania w czasie wolnym od zajęć, jeśli miałyby one charakter obowiązkowy. Dopuszczalne pisemne prace domowe będą mogły służyć wyłącznie utrwalaniu, rozwijaniu lub praktycznemu wykorzystywaniu treści omówionych wcześniej podczas lekcji pod nadzorem nauczyciela.

Każda pisemna praca wykonana przez ucznia będzie musiała zostać sprawdzona przez nauczyciela, a uczeń powinien otrzymać informację dotyczącą wykonanego zadania. Nowe przepisy kategorycznie eliminują możliwość zmuszania uczniów do wykonywania makiet, projektów technicznych czy modeli przestrzennych poza godzinami spędzonymi w placówce.

Warunkowe podwyższanie ocen i nowelizacja statutów

Rozporządzenie przewiduje mechanizm pozwalający na podwyższenie rocznej oceny klasyfikacyjnej uczniowi, który wykonuje nieobowiązkowe pisemne prace domowe. Taki przywilej będzie jednak stosowany tylko wtedy, gdy szkoła uwzględni go w szczegółowych zasadach oceniania zapisanych w statucie.

Zastosowanie tego rozwiązania wymaga uprzedniego przyjęcia odpowiedniej możliwości i włączenia jej do wewnętrznego regulaminu przez radę pedagogiczną. Brak takiego zapisu w statucie uniemożliwi nauczycielom stosowanie tej formy gratyfikacji dla uczniów.

Zmiany w kryteriach oceny zachowania

Zmieni się katalog podstawowych obszarów branych pod uwagę podczas ustalania śródrocznej i rocznej oceny zachowania uczniów. Nauczyciel i rada pedagogiczna będą uwzględniali między innymi wywiązywanie się z obowiązków, okazywanie szacunku innym osobom oraz odpowiedzialność ucznia za własny rozwój.

Znaczenie będą miały również przestrzeganie norm społecznych, kultura języka, troska o bezpieczeństwo i zdrowie, współpraca z innymi oraz zaangażowanie w życie klasy, szkoły i lokalnej wspólnoty. Wśród nowych kryteriów znalazło się także okazywanie szacunku dla własnego narodu i ojczyzny, a także dla tradycji oraz kultury innych narodów.

Zaostrzone przepisy egzaminacyjne

Doprecyzowano zasady przeprowadzania egzaminów klasyfikacyjnych i poprawkowych oraz sprawdzianów wiadomości i umiejętności. Co do zasady będą one odbywały się stacjonarnie w szkole, w bezpośredniej obecności komisji i w sali zapewniającej warunki do samodzielnej pracy.

Podczas egzaminu lub sprawdzianu nie będzie można korzystać z urządzeń telekomunikacyjnych, z wyjątkiem urządzeń wyposażonych w aplikację służącą do monitorowania stanu zdrowia ucznia. Minimalny czas trwania takich sprawdzianów wyniesie 30 minut w klasach I–III szkoły podstawowej, 45 minut w klasach IV–VIII oraz 60 minut w szkołach ponadpodstawowych.

W szczególnych przypadkach zdrowotnych egzamin będzie mógł zostać przeprowadzony poza szkołą na podstawie wniosku i zgody dyrektora. Wynik egzaminu ma być przekazany uczniowi najpóźniej następnego dnia, a uczeń będzie mógł zdawać egzaminy klasyfikacyjne maksymalnie z trzech przedmiotów jednego dnia.

Zwolnienia z zajęć prawa jazdy i harmonogram wdrażania

Nowe przepisy objęły także uczniów techników i branżowych szkół I stopnia kształcących się w zawodach, których program przewiduje naukę jazdy pojazdem silnikowym. Uczeń będzie mógł zostać zwolniony z organizowanych przez szkołę zajęć przygotowujących do uzyskania prawa jazdy, jeżeli przedstawi zaświadczenie potwierdzające ukończenie odpowiedniego szkolenia poza szkołą.

Większość nowych przepisów wejdzie w życie 1 września 2026 roku. Zmiany dotyczące egzaminów klasyfikacyjnych, poprawkowych oraz sprawdzianów wiadomości i umiejętności zaczną obowiązywać rok później, czyli 1 września 2027 roku.