Nowe zmiany w szkołach od września 2026: minister edukacji modyfikuje zasady prac domowych, oceny zachowania i przepisów

Od 1 września 2026 roku uczniów i nauczycieli czekają kolejne zmiany w zasadach obowiązujących w szkołach. Minister edukacji Barbara Nowacka podpisała nowelizację przepisów dotyczących oceniania, klasyfikowania i promowania uczniów. Oznacza to ponowną modyfikację zasad dotyczących prac domowych w klasach IV-VIII szkół podstawowych. Nowe przepisy dotyczą również sposobu ustalania śródrocznej i rocznej oceny klasyfikacyjnej zachowania.

Nauczyciele będą musieli uwzględniać przy niej określone obszary funkcjonowania ucznia. Wśród nich znajdą się wywiązywanie się z obowiązków, szacunek wobec innych, odpowiedzialność za własny rozwój czy przestrzeganie norm społecznych w szkole i poza nią. Pod uwagę będą brane także kultura języka, dbałość o bezpieczeństwo i zdrowie, umiejętność współpracy oraz budowanie relacji z innymi. W ocenie zachowania znaczenie będzie miało zaangażowanie w życie klasy, szkoły i lokalnej społeczności.

Przepisy wskazują ponadto na szacunek dla własnego narodu, ojczyzny oraz tradycji i kultury innych narodów.

Zakaz prac praktyczno-technicznych i nowe zasady zadań pisemnych

Jednym z istotniejszych elementów nowelizacji są przepisy dotyczące prac domowych. Resort edukacji doprecyzował zasady obowiązujące w klasach IV-VIII szkoły podstawowej, wprowadzając zakaz zadawania uczniom praktyczno-technicznych prac domowych do wykonania w czasie wolnym od zajęć. Zmiana dotyczy m.in. prac wykonywanych w ramach plastyki i techniki, w tym rysunków czy wyszywanki. Od 1 września nauczyciel nie będzie mógł zadać takiej pracy uczniowi do wykonania po lekcjach.

Nauczyciele nadal nie będą mogli zadawać uczniom pisemnych prac domowych jako obowiązkowych zadań do wykonania. Prace pisemne mają służyć przede wszystkim utrwalaniu, rozwijaniu lub praktycznemu wykorzystywaniu treści zrealizowanych podczas zajęć. Jeżeli uczeń wykona taką pracę, nauczyciel będzie zobowiązany ją sprawdzić i przekazać uczniowi informację na jej temat. Nowelizacja przewiduje możliwość wykorzystania nieobowiązkowych prac pisemnych przy podwyższaniu rocznej oceny klasyfikacyjnej.

Nie będzie to jednak rozwiązanie automatyczne. Szkoła musi zdecydować, czy wprowadza taką możliwość, a następnie określić szczegółowe zasady w swoim statucie, aby wykonanie nieobowiązkowych prac mogło wpłynąć na ocenę.

Zmiany dla starszych uczniów oraz harmonogram wchodzenia w życie przepisów

Nowe przepisy obejmą również część starszych uczniów. Uczeń technikum lub branżowej szkoły I stopnia w kształceniu zawodowym będzie mógł zostać zwolniony z organizowanych przez szkołę zajęć przygotowujących do uzyskania prawa jazdy. Warunkiem będzie przedstawienie zaświadczenia o ukończeniu takiego szkolenia poza szkołą.

Nowelizacja porządkuje również przepisy dotyczące egzaminów klasyfikacyjnych, poprawkowych oraz sprawdzianów wiadomości i umiejętności. Nowe regulacje dotyczące oceniania i prac domowych zaczną obowiązywać 1 września 2026 roku. Natomiast przepisy odnoszące się do egzaminów klasyfikacyjnych, poprawkowych i sprawdzianów wejdą w życie rok później, czyli 1 września 2027 roku.

Wcześniejsze reformy i zapowiedzi protestów nauczycieli

Obecne zmiany są kolejną ingerencją w zasady dotyczące prac domowych wprowadzane za kadencji Barbary Nowackiej. W marcu 2024 roku minister edukacji podpisała rozporządzenie, które od kwietnia tego samego roku zmieniło zasady w szkołach podstawowych. Zniosło ono prace domowe dla klas I-III z wyjątkiem ćwiczeń motoryki małej oraz uczyniło prace w klasach IV-VIII nieobowiązkowymi i nieocenianymi.

Resort edukacji uzasadniał wówczas te rozwiązania chęcią ograniczenia obciążenia uczniów obowiązkami wykonywanymi poza szkołą. Wprowadzone wówczas rozwiązania nie spotkały się jednak z aprobatą zarówno nauczycieli, jak i rodziców. Mimo wszystko Związek Nauczycielstwa Polskiego nie wycofuje się z zapowiadanej manifestacji.

Związek ma protestować 31 sierpnia przed Kancelarią Prezesa Rady Ministrów, domagając się zmiany systemu wynagradzania oraz 15-procentowej podwyżki pensji jako etapu wprowadzania nowego modelu płac.