Nowe zasady w szkołach od 1 września 2026: Zmiany w ocenianiu zachowania i pracach domowych

Minister edukacji narodowej Barbara Nowacka podpisała w czwartek 20 sierpnia 2026 roku nowelizację rozporządzenia w sprawie oceniania, klasyfikowania i promowania uczniów i słuchaczy w szkołach publicznych. Przepisy te określają nowe brzmienie podstawowych obszarów, które będą uwzględniane przez nauczycieli przy ustalaniu śródrocznej oraz rocznej oceny klasyfikacyjnej zachowania.

Wychowawcy od września będą zwracać szczególną uwagę na wywiązywanie się z obowiązków ucznia oraz okazywanie szacunku innym osobom, w tym nauczycielom, uczniom i pracownikom szkoły. Istotnymi elementami staną się także przejmowanie odpowiedzialności za własny rozwój i realizację celów rozwojowych oraz przestrzeganie norm społecznych zarówno w placówce, jak i poza nią.

Wśród nowych kryteriów znalazły się również dbałość o kulturę języka, dbałość o bezpieczeństwo i zdrowie własne oraz innych osób, a także współpraca i dbałość o relacje z innymi. Ocena obejmie także zaangażowanie w życie klasy, szkoły i wspólnoty lokalnej. Ostatnimi z wymienionych obszarów są wykazywanie się szacunkiem dla własnego narodu i ojczyzny oraz tradycji i kultury innych narodów. Nauczyciel będzie musiał brać pod uwagę wszystkie te wytyczne przy wystawianiu ocen.

Modyfikacje w zadawaniu prac domowych

Nowe przepisy wprowadzają zmiany w zakresie zadawania pisemnych i praktyczno-technicznych prac domowych w szkołach podstawowych. W klasach IV–VIII zniesiono możliwość zadawania praktyczno-technicznych prac domowych do wykonania w czasie wolnym od zajęć dydaktycznych, co ma związek z planowanym zwiększeniem liczby godzin tych zajęć w szkole.

Rozporządzenie doprecyzowuje, że zadawanie pisemnych prac domowych w tych klasach ma służyć utrwalaniu, rozwijaniu lub praktycznemu stosowaniu treści nauczania zrealizowanych podczas zajęć edukacyjnych. Każda wykonana przez ucznia pisemna praca domowa musi zostać bezwzględnie sprawdzona przez nauczyciela, a uczeń musi otrzymać o niej informację zwrotną. Szkoły zyskają także nową możliwość podwyższania rocznej oceny klasyfikacyjnej.

Będzie to dotyczyć uczniów, którzy wykonują nieobowiązkowe pisemne prace domowe, pod warunkiem że dana placówka przyjmie taką opcję i włączy ją do szczegółowych warunków i sposobu oceniania wewnątrzszkolnego opisanych w statucie.

Zaostrzone przepisy dotyczące egzaminów i sprawdzianów

Doprecyzowane zostały zasady przeprowadzania egzaminów klasyfikacyjnych i poprawkowych oraz sprawdzianów wiadomości i umiejętności. Co do zasady będą one odbywały się stacjonarnie w szkole, do której uczeń został przyjęty, w bezpośredniej obecności komisji i w sali zapewniającej warunki do samodzielnej pracy. Podczas egzaminu lub sprawdzianu nie będzie można korzystać z urządzeń telekomunikacyjnych, z wyjątkiem urządzenia wyposażonego w aplikację służącą do monitorowania stanu zdrowia ucznia.

Minimalny czas egzaminu lub sprawdzianu z jednego przedmiotu wyniesie 30 minut w klasach I–III szkoły podstawowej, 45 minut w klasach IV–VIII oraz 60 minut w szkołach ponadpodstawowych. W szczególnych przypadkach, związanych ze stanem zdrowia lub niepełnosprawnością ucznia, egzamin będzie mógł zostać przeprowadzony poza szkołą, na przykład w domu albo w szpitalu, po złożeniu odpowiedniego wniosku oraz uzyskaniu zgody dyrektora szkoły.

Wynik egzaminu lub sprawdzianu ma być ustalony i przekazany uczniowi najpóźniej następnego dnia, a uczeń będzie mógł zdawać egzaminy klasyfikacyjne maksymalnie z trzech przedmiotów jednego dnia.

Zwolnienia z kursów jazdy i terminy wejścia w życie

Nowelizacja uwzględnia również starszych uczniów kontynuujących naukę w szkołach ponadpodstawowych. Uczeń technikum oraz branżowej szkoły I stopnia, które prowadzą kształcenie w zawodzie, będzie mógł zostać zwolniony z obowiązku odbycia organizowanych przez szkołę zajęć przygotowujących do uzyskania prawa jazdy pojazdem silnikowym. Warunkiem jest przedłożenie zaświadczenia o ukończeniu takiego szkolenia poza placówką szkolną.

Dodatkowo przepisy noweli precyzują tryb i formę przeprowadzania egzaminu klasyfikacyjnego, egzaminu poprawkowego oraz sprawdzianu wiadomości i umiejętności. Większość wprowadzonych zmian zacznie obowiązywać od 1 września 2026 roku. Wyjątek stanowią regulacje dotyczące trybu przeprowadzania egzaminów klasyfikacyjnych, poprawkowych oraz sprawdzianów wiadomości i umiejętności, które wejdą w życie rok później, czyli 1 września 2027 roku.