Kryzys w Ceucie: Strajk głodowy migrantów na plaży i ostra debata polityczna w Madrycie

Ponad setka migrantów koczujących na plaży w Ceucie, hiszpańskiej eksklawie w Afryce Północnej, rozpoczęła protest głodowy. Protestujący domagają się ochrony międzynarodowej oraz lepszego życia i nie chcą wracać do swojego kraju pochodzenia. Część uczestników odmówiła przyjmowania jedzenia rozdawanego przez organizacje pomocowe i zapowiedziała, że będzie kontynuować strajk głodowy co najmniej do środy, a sam protest rozpoczął się w niedzielę.

Na przygotowanych na kartonach plakatach migranci napisali, że są z Maroka i nie chcą wracać do ojczyzny. Skandowali wielokrotnie słowo azyl i prezentowali transparenty z żądaniem możliwości pozostania w Hiszpanii oraz uniknięcia deportacji. Jeden z migrantów, Youssef, powiedział agencji EFE, że ich żądaniem jest wyjście z sytuacji, w której znajdują się od 18 dni. Oświadczyli, że nie chcą problemów, pragną się stąd wydostać i nie chcą niepokoić mieszkańców.

Tło kryzysu granicznego i tragiczny bilans przeprawy

Pod koniec lipca w ciągu doby granicę w Ceucie w sposób niekontrolowany przekazało około 49 tys. migrantów. Z kolei agencja EFE oraz inne źródła informują, że kryzys miał miejsce 30 i 31 lipca, kiedy do miasta przedarło się z Maroka ponad 70 tys. osób, a według władz tego autonomicznego miasta nawet ponad 80 tys. osób. Nadawca publiczny RTVE przekazał, że w piątek nad ranem setki osób brały udział w gwałtownych starciach na obszarach przygranicznych, próbując przedostać się z Maroka do Ceuty i Melilli.

Premier Hiszpanii Pedro Sanchez nazwał te wydarzenia naruszeniem integralności kraju i obwinił działalność gangów przemytników ludzi. Według rządu w Madrycie w samej Ceucie pozostało około 5 tys. osób z tej fali migrantów. Według pozarządowej organizacji praw człowieka Caminando Fronteras w trakcie masowej przeprawy do Ceuty zginęło co najmniej 145 migrantów, a w kolejnych dniach około 70 tys. osób wróciło do Maroka.

Ostra debata i spór polityczny w Hiszpanii

Sytuacja wokół afrykańskiej eksklawy stała się przedmiotem gorącej debaty politycznej w Hiszpanii. Opozycja zarzuca rządowi bierność wobec kryzysu migracyjnego oraz próbę upiększania rzeczywistości na początku sierpnia. Opozycyjna Partia Ludowa złożyła w Kongresie Deputowanych projekt uchwały przewidujący między innymi ustanowienie jednolitego centrum dowodzenia kryzysowego oraz odesłanie wszystkich migrantów, którzy 30 lipca nielegalnie przedostali się do Ceuty.

Partia domaga się również informacji o kontaktach ministra spraw zagranicznych Jose Manuela Albaresa z marokańskim odpowiednikiem po 30 lipca, o obecnych negocjacjach oraz o wiedzy służb wywiadowczych przed kryzysem. Skrajnie prawicowa partia Vox żąda z kolei ujawnienia raportów Narodowego Centrum Wywiadu dotyczących Maroka i kryzysu w Ceucie, a także treści rozmów prowadzonych z władzami w Rabacie.

Wywodzący się z Partii Ludowej lider Ceuty Juan Vivas oświadczył, że zwróci się o spotkanie z prezeską Sądu Najwyższego Maríą Isabel Perello oraz prezesem Trybunału Konstytucyjnego Candidem Conde-Pumpido, aby przekazać im, że miasto znajduje się w niebezpieczeństwie i nadal jest dalekie od normalności.

Działania rządu, posiłki wojskowe i planowane deportacje

Hiszpańska minister ds. migracji Elma Saiz zapewniła, że od początku rząd pracuje nad rozwiązaniem kryzysu. Przypomniała, że resort ogłosił stan nadzwyczajny i przeznaczył 6,5 mln euro na wzmocnienie działań pomocowych. W ramach tych działań Czerwony Krzyż został wyznaczony jako główna organizacja odpowiedzialna za wsparcie osób w szczególnie trudnej sytuacji. Organizacja rozdaje obecnie około 4 tys. pakietów żywnościowych dziennie oraz udzieliła już ponad 4 tys. świadczeń socjalnych i medycznych.

Minister Saiz zapewniła, że rząd nie działa w logice masowych deportacji ani bezwarunkowego przyjmowania migrantów, lecz kieruje się obowiązującym prawem krajowym i europejskim. Jednocześnie ostrzegła przed wykorzystywaniem sytuacji do szerzenia nastrojów antyimigracyjnych i mowy nienawiści. Zadeklarowała również pilne przygotowanie 1500 miejsc dla przebywających w Ceucie migrantów.

Rządowy instytut ochrony zdrowia poinformował w poniedziałek, że mieszkańcy mają stały dostęp do służby zdrowia, a placówki medyczne w mieście dysponują wolnymi miejscami. Dowództwo hiszpańskiej armii poinformowało w czwartek wieczorem o skierowaniu do Ceuty ponad 150 żołnierzy z Wysp Kanaryjskich, którzy mają wzmocnić ochronę autonomicznego miasta w kilku punktach, dołączając do stacjonujących tam już 3 tys. wojskowych.

Decyzja o przerzuceniu wojsk zbiegła się z wysłaniem około 1800 nielegalnych przybyszów z plaży Trampolin do tymczasowych ośrodków, czemu sprzeciwiali się mieszkańci osiedli. Według ceutyjskiej stacji Faro TV po opuszczeniu plaży żołnierze przeszukali teren i znaleźli kilka sztuk broni. Szef władz regionalnych Ceuty Juan Jesus Vivas zapowiedział możliwie szybkie rozpoczęcie deportacji nielegalnych przybyszów, zaznaczając jednak, że cały proces może potrwać około roku.

Rząd zapowiedział również przeniesienie 500 nieletnich migrant migrantek bez opieki do kontynentalnej części Hiszpanii, co spotkało się z krytyką ze strony władz Ceuty, opozycji oraz Maroka.