Decyzja agencji Fitch i ocena polskiej gospodarki
Agencja Fitch Ratings potwierdziła długoterminowy rating Polski w walucie obcej na poziomie A- z perspektywą negatywną. Ocenę tę wspiera zróżnicowana i odporna gospodarka, korzyści wynikające z członkostwa w Unii Europejskiej, dotychczasowa wiarygodna polityka pieniężna i kursowa oraz solidna sytuacja finansów zewnętrznych na tle krajów z koszyka ratingowego A.
Gospodarka ma dobrą strukturę, wysokiej jakości siłę roboczą i silny popyt krajowy. Baza przemysłowa Polski jest dość dobrze zdywersyfikowana, a eksport opiera się na solidnych fundamentach. Wzrost PKB przekracza 3 proc. Wiele krajów europejskich chciałoby mieć taki wzrost. Jak dotąd obraz jest dość pozytywny
Czynnikom tym przeciwstawiane są wysokie deficyty fiskalne, szybko rosnący dług publiczny oraz niższy poziom dochodów i wskaźniki governance w porównaniu z krajami o podobnym ratingu. Negatywna perspektywa odzwierciedla brak wiarygodnego planu konsolidacji fiskalnej, wyzwania polityczne w kraju oraz ryzyko przedwyborczego luzowania fiskalnego.
Prognozy dotyczące deficytu i długu publicznego
Fitch prognozuje, że deficyt sektora instytucji rządowych i samorządowych w Polsce utrzyma się w 2026 roku na poziomie 6,9 proc. PKB, czyli ponad dwukrotnie więcej od obecnej mediany dla krajów porównywalnych wynoszącej 3 proc. Na 2027 rok agencja zrewidowała prognozę deficytu do 6,7 proc. PKB z wcześniejszych 6,2 proc., wskazując na dodatkowe ryzyka wyższych wydatków fiskalnych przed wyborami parlamentarnymi.
Wobec braku jasnej strategii konsolidacji budżetowej agencja prognozuje, że deficyt sektora wyniesie 6,1 proc. w 2028 roku. Dług publiczny brutto Polski ma wzrosnąć do 72,7 proc. PKB w 2028 roku z 59,7 proc. w 2025 roku, podczas gdy mediana dla krajów z ratingiem A wynosi 58,1 proc.
Wpływ konfliktu politycznego na finanse publiczne
Zdaniem agencji ogólny brak współpracy oraz antagonistyczne relacje między rządem a prezydentem, w tym liczne weta prezydenckie wobec ustaw, ograniczają w Polsce zdolność do skutecznego wdrażania polityki gospodarczej i reform. Debata polityczna przed wyborami w 2027 roku wskazuje na ograniczony apetyt do konsolidacji budżetowej, ponieważ podwyżki podatków i cięcia wydatków socjalnych byłyby niepopularne społecznie i politycznie.
W opinii agencji polska gospodarka pozostaje silna, odporna i dobrze zdywersyfikowana. Jednak agencje ratingowe sygnalizują ryzyka dla finansów państwa. W dzisiejszym raporcie Fitch wprost pisze, że rekordowa liczba wet prezydenta ogranicza możliwość wdrażania efektywnej polityki gospodarczej
Minister finansów Andrzej Domański ocenił decyzję agencji o podtrzymaniu ratingu jako bardzo dobrą wiadomość, podkreślając zarazem, że gospodarka pozostaje silna i zdywersyfikowana. Jednocześnie zwrócił uwagę na ostrzeżenia agencji.
Były premier Leszek Miller skrytykował postawę szefa resortu finansów, wskazując, że obarczanie prezydendy Karola Nawrockiego winą za stan finansów jest wygodnym wytłumaczeniem, podczas gdy to rząd odpowiada za budżet, poziom wydatków i politykę podatkową.
Perspektywy wzrostu gospodarczego i kolejne przeglądy ratingu
Fitch prognozuje realny wzrost PKB Polski na poziomie 3,3 proc. w 2026 roku oraz jego spowolnienie do 2,9 proc. w 2027 roku, co nadal przewyższa prognozowaną medianę dla krajów porównywalnych wynoszącą 2,4 proc. Pozycja zewnętrzna Polski oceniana jest jako solidna, a deficyt na rachunku bieżącym ma utrzymać się na poziomie 0,9 proc. PKB w 2026 roku.
W opinii głównej ekonomistki Alior Banku Agaty Filipowicz-Rybickiej, decyzja agencji była przewidywalna, gdyż od lutego 2026 roku nie wystąpiły w polskiej gospodarce dramatyczne zmiany. Z kolei Dorota Strauch z Raiffeisen Bank International zauważa, że agencje mogą wstrzymywać się z bardziej radykalnymi decyzjami do czasu wyjaśnienia sytuacji politycznej po wyborach parlamentarnych.
Spośród trzech największych agencji ratingowych wiarygodność kredytową Polski najwyżej ocenia Moody's na poziomie A2 z perspektywą negatywną, podczas gdy ocena S&P Global Ratings wynosi A- ze stabilną perspektywą. Na jesieni zaplanowano kolejne przeglądy, w tym agencji Moody's na 18 września oraz S&P Global Ratings na 6 listopada.