Rozważane zniesienie sankcji
Administracja prezydenta Donalda Trumpa rozważa zniesienie sankcji wobec Rosyjskiego Funduszu Inwestycji Bezpośrednich (RFIB), co potwierdzają doniesienia „The New York Times”. Amerykański Departament Finansów rozpatruje wniosek funduszu w ramach standardowych procedur, co wymaga od strony rosyjskiej wykazania, że przyczyny pierwotnego nałożenia restrykcji już nie istnieją.
Urzędnicy amerykańscy potwierdzają, że analizowanie tego wniosku wpisuje się w dążenia do poprawy relacji amerykańsko-rosyjskich oraz wsparcia procesu zakończenia wojny w Ukrainie.
Przedstawiciele funduszu, w tym jego szef Kiriłł Dmitrijew, aktywnie zabiegają o ten ruch, argumentując, że zniesienie restrykcji jest niezbędne dla zaangażowania RFIB w transport rosyjskiego oleju napędowego do Stanów Zjednoczonych. Wysłannik prezydenta USA ds. negocjacji z Rosją Steve Witkoff podczas swojej ubiegłotygodniowej wizyty w Petersburgu pozytywnie ocenił rolę Dmitrijewa jako wysłannika pomocnego w negocjacjach dotyczących zakończenia konfliktu.
Rola RFIB i Kiriłła Dmitrijewa
Rosyjski Fundusz Inwestycji Bezpośrednich został objęty amerykańskimi sankcjami 28 lutego 2022 roku, zaledwie cztery dni po rozpoczęciu pełnoskalowej inwazji na Ukrainę. Administracja Joe Bidena nazywała RFIB „czarną kasą” lub „skarbonką” Władimira Putina i uzasadniała wówczas tę decyzję rolą funduszu w finansowaniu projektów powiązanych z Kremlem, określając go mianem symbolu rosyjskiej kleptokracji.
Unia Europejska nałożyła sankcje na ten podmiot w 2025 roku. Fundusz, utworzony w 2011 roku, zajmował się przyciąganiem zagranicznych inwestycji do Rosji oraz finansowaniem dużych przedsięwzięć gospodarczych.
Kiriłł Dmitrijew, stojący na czele RFIB, stał się kluczową postacią w obecnych negocjacjach rosyjsko-amerykańskich, promując wizję korzystnych projektów biznesowych. Jego relacje z wysłannikiem prezydenta USA ds. negocjacji z Rosją Stevem Witkoffem oraz Jaredem Kushnerem pozwoliły mu odegrać istotną rolę w rozmowach.
Według doniesień „Wall Street Journal”, Dmitrijew od początku starał się zainteresować amerykańskich urzędników perspektywą lukratywnych interesów w Rosji.
Gospodarczy wymiar negocjacji
Rozmowy między przedstawicielami USA a Rosji obejmują szereg tematów gospodarczych, wykraczających poza kwestię sankcji wobec RFIB. W ostatnich tygodniach omawiano m.in. potencjalną sprzedaż aktywów rosyjskiego koncernu Łukoil inwestorom powiązanym z Witkoffem oraz propozycje inwestycji w wydobycie gazu na Alasce i zwiększenie eksportu rosyjskiego gazu do Europy.
Doradca Putina, Jurij Uszakow, przyznał po spotkaniu z Witkoffem, że choć nowa propozycja pokojowa przedstawiona przez USA nie wnosi wiele do rozwiązania konfliktu, obie strony odnotowały postępy w kwestii wdrożenia projektów gospodarczych. Taka strategia budzi jednak kontrowersje; krytycy, w tym niektórzy politycy republikańscy, obawiają się, że Rosja zyskuje wymierne korzyści ekonomiczne bez realnej presji na zakończenie agresji. Były przedstawiciel Rady Bezpieczeństwa Narodowego USA, Eric Green, zauważył, że łagodzenie sankcji przed osiągnięciem porozumienia w sprawie Ukrainy oznacza wyraźną zmianę wcześniejszego stanowiska Waszyngtonu.