Iran oferuje przyspieszony plan otwarcia Cieśniny Ormuz i rozmów nuklearnych

Iran ogłosił w poniedziałek, że posiada dwudniowy plan ponownego otwarcia Cieśniny Ormuz oraz wznowienia rozmów dotyczących programu nuklearnego. Choć siedmiopunktowe żądania Teheranu pozostają niezmienione, proces wdrożenia został skrócony z pierwotnie zakładanego tygodnia. Rzecznik irańskiego MSZ Esmail Baghaei podkreślił, że propozycja pozostaje podstawą negocjacji z USA prowadzonych przez mediatorów, zaznaczając, iż jej szybsze tempo jest dowodem dobrej woli Iranu.

Warunki Teheranu obejmują m.in. zniesienie sankcji, blokad morskich i zawieszenia broni, w tym cofnięcie blokady irańskich portów, sankcji na eksport ropy naftowej oraz zawieszenie broni obejmujące także Liban. Zgodnie z propozycją, statki przepływające przez ponownie otwartą cieśninę musiałyby poruszać się wyznaczoną trasą, uzgodnioną z Omanem i objętą irańskim nadzorem. Obecnie brak jest sygnałów, aby strona amerykańska zaakceptowała przedstawione warunki.

Dyplomacja w obliczu napięć

Najwyższy przywódca Iranu Mojtaba Khamenei przyznał rządowi uprawnienia do przyspieszenia rozmów z USA w celu zakończenia wojny regionalnej. Minister spraw zagranicznych Abbas Araghchi potwierdził, że Teheran prowadzi bardzo intensywne rozmowy pośrednie z udziałem Kataru i Pakistanu, przygotowując się jednocześnie na scenariusz konfrontacji militarnej. Prezydent USA Donald Trump stwierdził, że negocjacje przebiegają dobrze, jednak równolegle ostrzegł, że jeśli umowa nie zostanie zawarta, Stany Zjednoczone mogą podjąć działania zbrojne po wyborach uzupełniających 3 listopada.

Irański szef ds. bezpieczeństwa Mohsen Rezaei miał rozmawiać z prezydentem Rosji Władimirem Putinem na temat sytuacji w regionie Zatoki Perskiej, jednak szczegóły tych rozmów nie zostały ujawnione.

Kryzys humanitarny i sytuacja w regionie

Sytuacja humanitarna w Jemenie pogarsza się w wyniku wznowienia walk po zerwaniu czteroletniego rozejmu, co zmusiło ponad 300 000 osób do ucieczki. Międzynarodowa Organizacja ds. Migracji poinformowała, że uchodźcy pilnie potrzebują pomocy, przy czym sama prowincja Aden przyjęła już ponad 56 000 wysiedlonych rodzin. Władze chińskie zapowiedziały wysłanie specjalnego wysłannika do Iranu, Omanu i Arabii Saudyjskiej w celu promowania stabilności w regionie.

W Gazie dwa poniedziałkowe izraelskie naloty doprowadziły do śmierci dwóch mężczyzn, co zwiększyło całkowity bilans ofiar w tym regionie do ponad 74 500 od początku zawieszenia broni w październiku 2025 roku. Izraelskie wojsko nie odniosło się natychmiastowo do tych doniesień.