Zmiana czasu z letniego na zimowy

W nadchodzący weekend, obejmujący dni 24 oraz 25 października 2026 roku, nastąpi powrót do czasu standardowego, nazywanego potocznie zimowym. Zgodnie z obowiązującymi zasadami, o godzinie 3:00 wskazówki zegarów zostaną cofnięte na godzinę 2:00. Oznacza to, że zyskamy dodatkową godzinę snu, jednak dla osób pracujących na nocnej zmianie wiąże się to z faktycznym wydłużeniem czasu pracy o jedną godzinę.

Państwowa Inspekcja Pracy przypomina, że za tę dodatkową godzinę pracy pracownikom przysługuje wynagrodzenie oraz odpowiedni dodatek za pracę w porze nocnej. W przypadku przekroczenia norm czasu pracy, godzina ta może być rozliczona jako praca nadliczkowa zgodnie z przepisami Kodeksu pracy.

Projekt rozporządzenia na lata 2027–2031

Chociaż pojawiły się głosy sugerujące zakończenie sezonowych zmian czasu, polskie przepisy przewidują ich kontynuację. 15 października 2026 roku Kancelaria Prezesa Rady Ministrów opublikowała projekt nowego rozporządzenia, który określa terminy przestawiania zegarków na kolejne pięć lat, czyli na okres 2027–2031. Dokument ten jest dostosowany do unijnego harmonogramu i nie zakłada odejścia od obecnego systemu.

Nasze stanowisko pozostaje niezmienne od 2018 r., kiedy przedstawiliśmy współustawodawcom wniosek w tej sprawie. To państwa członkowskie są w najlepszej sytuacji, by podjąć decyzję dotyczącą czasu. Od tamtej pory, a minęło już osiem lat, projekt ten utknął w Radzie UE. Państwa członkowskie nie osiągnęły jeszcze porozumienia, ale jesteśmy gotowi konstruktywnie z nimi współpracować, by to się udało

Kaisa Itkonen

Kwestia zniesienia zmiany czasu w Unii Europejskiej pozostaje nierozstrzygnięta od 2018 roku, kiedy to Komisja Europejska przedstawiła odpowiedni wniosek. Choć Parlament Europejski poparł propozycję rezygnacji z przestawiania zegarków, państwa członkowskie w Radzie UE nie osiągnęły dotąd porozumienia. Jedną z głównych przeszkód jest brak koordynacji w wyborze czasu, który miałby obowiązywać przez cały rok, oraz obawy przed powstaniem tzw. czasowej mozaiki wewnątrz Wspólnoty.

Temat wrócił do debaty unijnej w 2025 roku podczas polskiej prezydencji, jednak obecnie trwają analizy skutków ewentualnego odejścia od zmiany czasu. Wyniki tych badań mają zostać udostępnione przed końcem 2026 roku. Do tego czasu pozostają w mocy dyrektywy z 2001 roku, które wymagają od państw członkowskich synchronizacji terminów zmiany czasu.

Wpływ na organizm

Eksperci wskazują, że choć jesienna zmiana czasu jest zazwyczaj lepiej tolerowana niż wiosenna, może ona powodować okresowe trudności z adaptacją organizmu. Zdaniem dr hab. n. med. Heleny Martynowicz z Uniwersytetu Medycznego we Wrocławiu, desynchronizacja zegara biologicznego z czasem społecznym może objawiać się zmęczeniem, sennością oraz problemami z koncentracją w pierwszych dniach po przestawieniu zegarków.

Specjaliści zalecają stopniowe dostosowywanie rytmu dnia, w tym pór posiłków oraz aktywności fizycznej, o około 15 minut dziennie przed datą zmiany. Regularność tych czynności oraz ekspozycja na światło dzienne mają kluczowe znaczenie dla szybszej adaptacji organizmu do nowego czasu.