Warszawa żegna Wandę Traczyk-Stawską. Pogrzeb legendarnej powstańczyni

Przed Bazyliką Świętego Krzyża w Warszawie gromadziły się tłumy mieszkańców stolicy, którzy pragnęli osobistym udziałem pożegnać zmarłą 18 sierpnia w wieku 99 lat Wandę Traczyk-Stawską. Tuż przed rozpoczęciem mszy żałobnej plac wypełnił się rodziną, przyjaciółmi, żołnierzami oraz harcerzami niosącymi sztandary i biało-czerwone flagi z opaskami powstańczymi.

W trakcie nabożeństwa odczytano list nadesłany przez prezydenta Karola Nawrockiego, w którym sekretarz stanu w Kancelarii Prezydenta RP Wojciech Kolarski przekazał słowa uznania dla zasług oraz niezłomnego charakteru zmarłej. Rodzina i bliscy zmarłej wystosowali do uczestników żałoby prośbę, aby zamiast zakupu wieńców i kwiatów wspierać darami finansowymi Fundację Domy Wspólnoty Chleb Życia prowadzoną przez siostrę Małgorzatę Chmielewską.

Konspiracyjna i powstańcza droga bohaterki

Wanda Traczyk urodziła się 7 kwietnia 1927 roku w Warszawie i już jako nastolatka związała się z konspiracją. W czasie okupacji była członkiem Szarych Szeregów i żołnierzem Armii Krajowej, gdzie działała pod pseudonimami Atma i Pączek. Jako członkini podziemia malowała symbole Polski Walczącej, kolportowała ulotki oraz dostarczała wyroki śmierci Polskiego Państwa Podziemnego bezpośrednio konfidentom i szmalcownikom, unikając dekonspiracji dzięki swojemu wyglądowi.

Wanda Traczyk-Stawska została odznaczona Krzyżem Walecznych i walczyła w Powstaniu Warszawskim, gdzie została ranna we wrześniu. Służyła jako strzelec i łączniczka w Śródmieściu oraz na Powiślu, biorąc udział między innymi w walkach o kościół Świętego Krzyża. Mimo odniesienia ciężkiej rany 6 września na ulicy Smolnej, kontynuowała walkę aż do kapitulacji, po której przeszła przez niemieckie obozy jenieckie w Lamsdorf, Zeithain oraz Oberlangen.

Aktywność społeczna i obrona wartości

Po wojnie studiowała psychologię na Uniwersytecie Warszawskim i pracowała jako nauczycielka w szkołach specjalnych. Przez dekady uczyła dzieci m.in. na Pradze i Woli. Jej życiową misją stało się upamiętnienie ofiar i poległych, co zaowocowało między innymi powstaniem Izby Pamięci w parku Powstańców Warszawy oraz ustanowieniem Dnia Pamięci o Cywilnej Ludności Powstańczej Warszawy.

W czasie stanu wojennego wspierała opozycję i ukrywała Zbigniewa Janasa, a także gostziła Helenę Łuczywo i Henryka Wujeca. W ostatnich dziesięcioleciach życia publicznie zabierała głos w obronie demokracji, uczestnicząc m.in. w proteście rodziców osób niepełnosprawnych w Sejmie oraz w Strajku Kobiet.

Po zakończeniu nabożeństwa urna z prochami zmarłej zostanie przewieziona na zabytkowy Cmentarz Ewangelicko-Augsburski przy ulicy Młynarskiej, gdzie w grobie rodzinnym zaplanowano ceremonię pochówku.

Mieszkańcy stolicy będą mogli oddać cześć jej pamięci także podczas wieczornego spotkania, które zaplanowano przed pomnikiem Powstania Warszawskiego na Placu Krasińskich.