Audyt i bilans zaległych spraw w Trybunale Konstytucyjnym

Na oficjalnej stronie Trybunału Konstytucyjnego w poniedziałek 2 listopada pojawiło się nagranie wideo oraz wykaz spraw przedstawiony przez sędzię Annę Korwin-Piotrowską. Poinformowała ona, że przejmuje kierowanie instytucją jako najstarsza stażem sędzia, zapewniając na wstępie, że Trybunał normalnie funkcjonuje.

Z czego ponad 700 nie nadano żadnego biegu. Skarg konstytucyjnych, a więc tych wnoszonych przez obywateli, zalega niemal 350

Korwin Piotrowska

Szczegółowe statystyki opublikowane na stronie TK wskazują, że z ogólnej liczby 1171 spraw oczekujących na rozstrzygnięcie, aż 706 pozostaje na etapie kontroli wstępnej. Wśród nich znajduje się 682 skargi konstytucyjne, dziewięć wniosków o kontrolę konstytucyjności ustaw oraz 15 wniosków dotyczących aktów rangi podustawowej. Natomiast bieg nadano 349 skargom konstytucyjnym, 70 wnioskom w trybie kontroli abstrakcyjnej, sześciu wnioskom Prezydenta RP w trybie kontroli prewencyjnej, trzem sporom kompetencyjnym między organami państwa oraz 37 pytaniom prawnym od sądów.

Wśród nierozpoznanych skarg konstytucyjnych oraz pytań prawnych odnotowano sprawy o szczególnym czasie oczekiwania. Ponad pięć lat badanych jest odpowiednio 55 skarg oraz osiem pytań prawnych. Część skarg obywatelskich czeka na rozstrzygnięcie nawet ponad trzy do pięciu lat.

Zapowiedź reform, transparentności i posiedzenia budżetowego

Korwin-Piotrowska zapowiedziała natychmiastowe zmiany organizacyjne, obiecując, że sprawy będą wyznaczane i rozpoznawane według jasnych oraz przejrzystych kryteriów.

Mimo trudności, które wszyscy widzicie, pracujemy nad tym, by Trybunał Konstytucyjny mógł normalnie funkcjonować, by zasłużył na miano sądu niezależnego, apolitycznego i sprawnego

Korwin Piotrowska

Sędzia zwołała na wtorkowe popołudnie (godz. 15:30) Zgromadzenie Ogólne Sędziów TK w celu przyjęcia planu budżetu na 2027 rok. Zadeklarowała, że budżet ten zostanie od razu upubliczniony i przekazany do Sejmu, a cała komunikacja instytucji będzie prowadzona za pośrednictwem mediów publicznych, aby wyeliminować przestrzeń do manipulacji.

Odnosząc się do utrudnień w dostępie do gmachu, Korwin-Piotrowska wyjaśniła, że każdy sędzia sprawujący urząd może wejść do budynku. Zamknięcie wejścia od strony alei Szucha wynika wyłącznie z względów bezpieczeństwa oraz rekomendacji policji związanych z trwającymi manifestacjami przed siedzibą sądu.

Sporny status kierownictwa i reakcja władz państwowych

Wydarzenia w Trybunale Konstytucyjnym wywołały głęboki kryzys polityczny i prawny. Prezes Bogdan Święczkowski, wobec którego Korwin-Piotrowska ogłosiła miesięczną przerwę w czynnościach służbowych wraz z wiceprezesem Bartłomiejem Sochańskim, oświadczył, że nie zamierza brać udziału w zwołanym przez uzurpatora Zgromadzeniu Ogólnym.

Prezydent Karol Nawrocki przerwał podróż do Senegalu, wrócił do Warszawy i udał się pod siedzibę TK, uznając działania Korwin-Piotrowskiej za siłowe przejęcie konstytucyjnego organu państwa i naruszenie porządku konstytucyjnego. Wskazał również, że w jego ocenie nie jest ona legalnym sędzią TK, ponieważ należy do grupy osób, których prezydent nie zaprosił do złożenia ślubowania.

W celu poszukiwania wyjścia z kryzysu prezydent przeprowadził w sobotę serię konsultacji z liderami i przedstawicielami ugrupowań parlamentarnych, w tym z politykami Trzeciej Drogi, Prawa i Sprawiedliwości oraz Konfederacji. Z kolei premier Donald Tusk oświadczył, że rozwiązanie sporu jest możliwe bez zmiany Konstytucji, stawiając warunek uznania przez prezydenta sędziów wybranych przez obecny Sejm, czemu sprzeciwia się opozycja żądająca dymisji szefa rządu i nowych wyborów.