Koniec rozmów w Abu Zabi. Strony uzgodniły wymianę jeńców

Dwudniowe rozmowy trójstronne odbyły się 10 i 11 listopada w stolicy Zjednoczonych Emiratów Arabskich. Wtorkowa runda trwała około czterech godzin, natomiast w środę przeprowadzono dwugodzinne spotkanie rosyjsko-ukraińskie oraz kolejne rozmowy z udziałem przedstawicieli państw europejskich. Ukraińskiej delegacji przewodniczył szef Służby Wywiadu Zagranicznego Rustem Umierow, w jej skład wchodził m.in. Dawyd Arachamija, a na czele zespołu rosyjskiego stał doradca Władimir Miedinski.

Członek ukraińskiej delegacji Dawyd Arachamija określił te obrady jako jedne z najtrudniejszych w historii. Według jego relacji strona rosyjska przybyła na miejsce z bardzo restrykcyjnymi wytycznymi, co mocno utrudniało łagodzenie tonu dyskusji. Poprawę dynamiki dialogu przyniosła jednak interwencja amerykańskich wysłanników, którzy przedstawili stronom wizję sytuacji po zakończeniu konfliktu.

Uzgodniona wymiana jeńców i spór o terytoria

Najbardziej konkretnym rezultatem spotkania w Abu Zabi było osiągnięcie porozumienia w sprawie przygotowań do szeroko zakrojonej wymiany jeńców wojennych. Według szacunków podanych przez rosyjskie media państwowe proces ten mógłby objąć po tysiąc osób z każdej strony i odbyć się w ciągu najbliższych tygodni.

Jednocześnie amerykański mediator Jared Kushner wskazał, że najtrudniejszą przeszkodą w dalszym ciągu pozostają nierozstrzygnięte kwestie terytorialne oraz utrzymujący się brak zaufania między walczącymi stronami. Główne debaty dotyczyły także architektury europejskiego bezpieczeństwa, gwarancji dla Ukrainy oraz żądań wysuwanych przez Moskwę.

Stanowiska stron i ocena ekspertów

Prezydent Ukrainy Wołodymyr Zełenski podkreślił, że priorytetem jego kraju pozostaje szybkie osiągnięcie sprawiedliwego i godnego pokoju. Zaznaczył on również, że Europa musi mieć swoje stałe miejsce na wszystkich etapach działań dyplomatycznych, a Stany Zjednoczone powinny utrzymać presję na Moskwę.

Z kolei Władimir Miedinski ocenił, że w niektórych obszarach udało się wypracować wspólne stanowiska, jednak z rezerwą odniósł się do postulatów włączenia państw europejskich do negocjacji, twierdząc, że z ich strony nie napłynęły dotąd żadne konkretne propozycje pokojowe. Dodał przy tym, iż w jego ocenie każda piędź ziemi zostanie zwrócona Rosji.

Rustem Umierow poinformował, że w trakcie rozmów osiągnięto znaczący postęp w kwestiach bezpieczeństwa, choć szczegóły tych ustaleń nie zostały ujawnione. Strona ukraińska sygnalizuje również, że priorytetem jest wstrzymanie wrogich działań zbrojnych przed podjęciem jakichkolwiek debat nad przyszłym ładem kontynentalnym.

Profesor Sławomir Dębski z Kolegium Europejskiego w Natolinie ocenił, że negocjacje mogą służyć jedynie praktycznym kwestiom, takim jak wymiana jeńców, nie tworząc jednak fundamentów dla trwałego pokoju. Zauważył on, że rozbieżność interesów jest fundamentalna: Rosja dąży do strategicznego zwycięstwa i osłabienia NATO, podczas gdy Ukraina walczy o przetrwanie, a USA nie mają strategicznego interesu w wycofaniu się z Europy. Podkreślił, że dopóki te kalkulacje się nie zmienią, rozmowy pozostaną jedynie dyplomatyczną choreografią.

Kolejnym etapem dyplomatycznej ofensywy mają być czwartkowe spotkania wysłanników prezydenta USA, Steve'a Witkoffa i Jareda Kushnera, którzy po rozmowach z Władimirem Putinem w Moskwie udadzą się do Dublina na spotkanie z Wołodymyrem Zełenskim.