UE przedłuża sankcje na Rosję do 2029 roku. Dwaj oligarchowie usunięci z czarnej listy

Państwa członkowskie Unii Europejskiej osiągnęły porozumienie w sprawie przedłużenia sankcji na blisko 3 tys. osób i podmiotów związanych z rosyjską agresją na Ukrainę. Zgodnie z decyzją, okres obowiązywania reżimu sankcyjnego wydłużono z dotychczasowych sześciu miesięcy do 36 miesięcy, co oznacza, że środki ograniczające będą obowiązywać do 22 września 2029 roku.

Irlandzka prezydencja w Radzie UE podkreśliła, że przyjęte rozwiązanie zwiększy trwałość i przewidywalność unijnego systemu sankcji. Decyzja zapadła rzutem na taśmę, na kilka godzin przed wygaśnięciem poprzednich obostrzeń, po tym jak unijni negocjatorzy uzgodnili rozwiązanie w trakcie prowizorycznego przedłużenia sankcji o tydzień.

Wykreślenie oligarchów z listy

Ceną za uzyskanie jednomyślności, niezbędnej do przedłużenia sankcji na tak długi termin, było usunięcie z unijnej czarnej listy dwóch rosyjskich biznesmenów: Aliszera Usmanowa oraz Michaiła Fridmana. Choć oficjalny komunikat Rady UE nie wymienia nazwisk, wskazując jedynie na przedłużenie restrykcji „bez niektórych osób”, źródła unijne potwierdziły tożsamość wykreślonych oligarchów.

O zdjęcie sankcji z Usmanowa zabiegała Francja, natomiast o wykreślenie obu biznesmenów wnioskowała Słowacja. Według doniesień medialnych, w sprawie Usmanowa na stronę francuską miał naciskać Azerbejdżan, który w zamian za korzystną dla oligarchy decyzję oferował uwolnienie aresztowanych w tym kraju Francuzów.

Opór Łotwy i reakcja Kijowa

Najbardziej zdecydowany sprzeciw wobec ustępstw stawiała Łotwa, która do końca negocjacji zabiegała o utrzymanie obu oligarchów w unijnym wykazie. Ostatecznie Ryga przystała na kompromis, zapowiadając jednocześnie nałożenie na obie osoby własnych sankcji krajowych.

Decyzję Brukseli stanowczo skrytykował szef MSZ Ukrainy Andrij Sybiha, który ocenił ją jako haniebną i nieuzasadnioną. Zdaniem ukraińskiej dyplomacji ustępstwo wobec oligarchów wysyła błędny sygnał do Moskwy, oferując jej poczucie bezkarności oraz pogłębiając podziały wśród Europejczyków.

Sylwetki oligarchów i zasady sankcji

Michaił Fridman, współzałożyciel Alfa Group, od 2022 roku jest objęty sankcjami za aktywne wspieranie decydentów odpowiedzialnych za agresję na Ukrainę. Z kolei Aliszer Usmanow, jeden z najbogatszych Rosjan, trafił na listę z powodu bliskich relacji z Władimirem Putinem; po inwazji z 2022 roku UE zamroziła m.in. jego jacht Dilbar.

Sankcje indywidualne obejmują zakaz wjazdu na terytorium UE, zamrożenie aktywów oraz zakaz udostępniania zasobów gospodarczych. Ich przedłużenie o trzy lata ma docelowo uniemożliwić lobbing w imieniu Rosjan w trakcie okresowych przeglądów listy.