Reakcja państw zachodnich na plany budowy osiedli
Izraelskie plany otwarcia przetargu na budowę domów w strategicznej części okupowanego Zachodniego Brzegu wywołały ostrą reakcję międzynarodową. We wspólnym oświadczeniu Wielka Brytania, Francja, Niemcy, Włochy i Kanada uznały tę decyzję za niedopuszczalną i zaapelowały o natychmiastowe wycofanie planów. W oświadczeniu podkreślono, że w czasach poważnej niestabilności oraz przemocy osadników decyzja ta budzi szczególne zaniepokojenie i oddala perspektywę pokoju.
Izraelski projekt obejmuje obszar o powierzchni kilku kilometrów kwadratowych na Zachodnim Brzegu, na wschód od Wschodniej Jerozolimy, a plan przewiduje budowę łącznie około 3400 mieszkań na tym terenie. W swoim oświadczeniu Niemcy, Włochy, Wielka Brytania i Francja ostrzegły również przedsiębiorstwa gospodarcze przed składaniem ofert w przetargu budowlanym, wskazując na ryzyko wystąpienia poważnych konsekwencji prawnych oraz szkodliwych dla reputacji firm.
Konsekwencje dla rozwiązania dwupaństwowego i status prawny osiedli
Wszelkie izraelskie osiedla na Zachodnim Brzegu są uznawane za nielegalne w świetle obowiązującego prawa międzynarodowego. Przez dziesięciolecia Izrael wstrzymywał się z realizacją planów zabudowy obszaru E1 na wschód od Jerozolimy, lecz obecna ekspansja gwałtownie wzrosła pod rządami prawicowej koalicji oraz w trakcie trwającego konfliktu w Strefie Gazy.
Przeciwnicy projektu ostrzegają, że inwestycja ta podzieli Zachodni Brzeg na dwie części, uniemożliwi powstanie zwartego państwa palestyńskiego i poważnie podważy perspektywę rozwiązania dwupaństwowego. Sekretarz generalny ONZ stwierdził w osobnym oświadczeniu, że plan E1 stanowi bezpośrednie zagrożenie egzystencjalne dla sąsiedniego państwa palestyńskiego, a podobnego zdania jest również minister spraw zagranicznych Belgii.
Napięcia dyplomatyczne i unijne sankcje wobec osadników
Ogłoszenie przetargów doprowadziło do wymiany zdań między brytyjskim ministrem spraw zagranicznych Edem Milibandem a jego izraelskim odpowiednikiem Gideonem Saarem, który zarzucił brytyjskiemu rządowi stosowanie podwójnych standardów oraz protekcjonalnego tonu. Tło polityczne obejmuje także decyzje Unii Europejskiej z maja 2026 roku o nałożeniu sankcji na ekstremistycznych osadników oraz wybrane organizacje za naruszenia praw człowieka na Zachodnim Brzegu. Izraelskie władze ostro skrytykowały unijne sankcje, uznając je za arbitralne i tworzące fałszywą symetrię.