Spór w Unii Europejskiej o zakupy broni dla Ukrainy: Patrioty kontra europejskie systemy

Ukraina zamierza przeznaczyć środki z kolejnej transzy unijnej pożyczki na wzmocnienie obrony przeciwrakietowej. Kijów rozważa zakup amerykańskich lub europejskich systemów rakietowych. Decyzja ta wywołała debatę wewnątrz Unii Europejskiej o sposobie wydawania unijnych pieniędzy na uzbrojenie. Portal Euronews poinformował o planach ukraińskich władz, powołując się na przedstawiciela Komisji Europejskiej.

Kijów sugeruje, aby nadchodzący pakiet finansowania obronnego objął zamówienia na zestawy obrony przeciwrakietowej oraz rakiety i drony przed wrześniem. W grę wchodzą amerykańskie Patrioty lub europejskie systemy SAMP/T NG. Całkowita wartość unijnej pożyczki dla Ukrainy wynosi 90 mld euro. Około 60 mld euro z tej sumy ma wzmocnić zdolności obronne kraju, a pozostała część trafi na wsparcie budżetu państwa. W bieżącym roku Ukraina otrzyma 28,3 mld euro przeznaczonych na rozwój potencjału obronno-przemysłowego.

Podziały w Unii Europejskiej w sprawie wydatków obronnych

Wykorzystanie unijnych środków wywołało podziały między państwami członkowskimi. Francja wraz z częścią krajów UE naciska, aby pieniądze wspierały wyłącznie europejski przemysł zbrojeniowy. Szczególnie promowane są francusko-włoskie systemy SAMP/T NG.

Inna grupa państw, w tym Polska, kraje bałtyckie i skandynawskie, opowiada się za elastycznością. Kraje te stawiają na priorytetowe traktowanie pilnych potrzeb Kijowa, niezależnie od pochodzenia sprzętu.

Najpilniejsze potrzeby Ukrainy powinny znaleźć się w centrum uwagi. Zaapelowali o to we wspólnym liście ministrowie obrony Finlandii, Szwecji, Litwy, Danii, Polski, Estonii i Łotwy.

Przepisy, wyjątki i stanowiska władz

Regulacje unijne przyznają pierwszeństwo producentom z UE, krajów Europejskiego Stowarzyszenia Wolnego Handlu, Europejskiego Obszaru Gospodarczego oraz Ukrainy. Komisja Europejska może jednak przyznać wyjątek, jeśli Kijów zdecyduje się na zakup sprzętu spoza Europy, takiego jak amerykańskie Patrioty. Przewodnicząca Komisji Europejskiej Ursula von der Leyen zasugerowała, że wsparcie w zakresie obrony przeciwrakietowej jest przygotowywane.

Prace trwają we współpracy z państwami członkowskimi i partnerami, aby wesprzeć zdolności przeciwrakietowe Ukrainy i zapewnić środki do zapobiegania atakom. Prezydent Wołodymyr Zełenski regularnie apeluje do Waszyngtonu o dostawę kolejnych pocisków do zestawów Patriot. Jednocześnie Kijów zapowiedział, że zamierza stać się pierwszym użytkownikiem bojowym nowej generacji systemów SAMP/T NG. Dostawy z transz na lata 2026-2027 mają ruszyć od przyszłego roku tak szybko, jak to będzie możliwe.