Sondaż: Ponad połowa uchodźców z Ukrainy planuje powrót do ojczyzny po zakończeniu wojny

Z opublikowanego we wrześniu 2026 roku sondażu Rating Group wynika, że 51 proc. uchodźców z Ukrainy przebywających w Polsce deklaruje chęć powrotu do ojczyzny. Sondaż przeprowadziła Rating Group metodą online w dniach 21-25 sierpnia 2026 r. na grupie 1000 osób. W tej grupie 8 proc. respondentów chce wrócić w najbliższym czasie, a 43 proc. czeka na zakończenie wojny.

Jednocześnie 26 proc. nie planuje powrotu, a 23 proc. nie ma zdania na temat swoich przyszłych planów osiedleńczych. Wśród osób rozważających pozostanie poza Ukrainą, 40 proc. wskazuje Polskę jako miejsce docelowe, podczas gdy 17 proc. bierze pod uwagę inne kraje europejskie.

Kluczowe czynniki wpływające na decyzję o powrocie

71 proc. badanych wskazuje bezpieczeństwo i stabilność w Ukrainie jako główny warunek powrotu, co stanowi najważniejszy motywujący czynnik. Pozostałe motywacje obejmują rozwój gospodarki kraju, deklarowany przez 36 proc. badanych, oraz perspektywę znalezienia zatrudnienia, istotną dla 26 proc. ankietowanych.

Dodatkowe czynniki, takie jak brak konfliktów wewnętrznych na tle językowym czy religijnym, wskazało 21 proc. respondentów. Inne wymieniane kwestie, obejmujące infrastrukturę społeczną, udział w odbudowie kraju czy ewentualne pogorszenie warunków życia za granicą, wskazywano rzadziej, w granicach 11–12 proc. wskazań.

Stosunek do Polaków i doświadczenia dyskryminacji

Badanie objęło również kwestię wzajemnych relacji społecznych. Ponad połowa ukraińskich uchodźców, dokładnie 50 proc., ocenia swój stosunek do Polaków jako ciepły, podczas gdy 44 proc. deklaruje nastawienie neutralne. Jeśli chodzi o to, jak sami uchodźcy postrzegają nastawienie Polaków, 30 proc. określa je jako ciepłe, 46 proc. jako neutralne, a 22 proc. jako chłodne.

Wyniki sondażu wskazują także na problem dyskryminacji w społeczeństwie. Wskazany odsetek pokazuje, że 31 proc. respondentów zetknęło się z dyskryminacją ze względu na narodowość lub pochodzenie etniczne w ciągu ostatnich 12 miesięcy, a 22 proc. doświadczyło uprzedzeń z powodu posługiwania się językiem ukraińskim. Z drugiej strony, 49 proc. badanych nie zetknęło się z żadną formą dyskryminacji w ciągu ostatnich 12 miesięcy.

Kontekst społeczny i metodologia badania

Sondaż przeprowadzono w dniach 21-25 sierpnia metodą online na grupie 1000 osób, które opuściły Ukrainę po wybuchu wojny. Eksperci zwracają uwagę na zauważalne pogorszenie nastrojów społecznych w Polsce w ostatnich miesiącach, co koreluje z wynikami Centrum Badania Opinii Społecznej wskazującymi na historyczny wzrost niechęci części społeczeństwa do przyjmowania uchodźców.

Dr Dominika Blachnicka-Ciacek z Uniwersytetu Warszawskiego wskazuje, że rosnąca niechęć wobec Ukraińców negatywnie wpływa na ich poczucie bezpieczeństwa. Socjolożka zauważa, że lęk przed używaniem języka ukraińskiego w miejscach publicznych stał się zjawiskiem nowym, a napięcia społeczne mogą trwale osłabić kapitał pozytywnych relacji zbudowany w początkowej fazie konfliktu.