Sławomir Mentzen domaga się powrotu szkoleń wojskowych. W Polsce wraca dyskusja o poborze

Poseł Konfederacji Sławomir Mentzen opublikował wpis, w którym ostro skrytykował koncepcję budowania polskiej obronności wyłącznie w oparciu o armią zawodową. Przekonuje on, że takie założenie oznacza de facto brak szans na skuteczną obronę przed Rosją. Jako główny punkt odniesienia wskazał Ukrainę, twierdząc, że bez systemu poboru państwo to upadłoby już cztery lata temu.

Polityk domaga się natychmiastowego przywrócenia powszechnych szkoleń dla 19-latków i uważa, że błędem było ich wcześniejsze zawieszenie. Według jego słów w razie wybuchu realnego konfliktu zbrojnego młodzi ludzie i tak zostaną powołani do armii, dlatego wcześniejsze przygotowanie zwiększa ich szanse na przetrwanie. Wskazał również na państwa bałtyckie, Szwecję oraz Finlandię jako kraje, które odpowiedzialnie szkolą swoich obywateli.

Reakcje polityków i obecny stan prawny w Polsce

Postulat posła spotkał się z poparciem ze strony części środowiska politycznego. Zastępca szefa Kancelarii Prezydenta Adam Andruszkiewicz pochwalił Mentzena za propaństwową postawę oraz podjęcie trudnego tematu wypracowania społecznego konsensusu wokół przeszkolenia wojskowego.

Zasadnicza służba wojskowa w Polsce pozostaje jednak zawieszona, a ostatnie obowiązkowe wcielenie miało miejsce w grudniu 2008 roku. Funkcjonujący obecnie rządowy program powszechnych szkoleń obronnych opiera się na całkowitej dobrowolności. Do końca czerwca 2026 roku wzięło w nim udział ponad 32 tysiące osób, a docelowa skala ma objąć do 100 tysięcy obywateli rocznie począwszy od 2028 roku.

Sondaże i obawy społeczne wokół poboru

Propozycja obowiązkowych szkoleń natychmiast mierzy się z dużym oporem społecznym, co potwierdzają badania opinii publicznej. Z lipcowego sondażu IBRiS przeprowadzonego dla „Rzeczpospolitej” wynika, że 51,1 proc. ankietowanych sprzeciwia się odwieszeniu powszechnego poboru. Poparcie dla takiego rozwiązania zadeklarowało 37,7 proc. respondentów, natomiast 11,2 proc. nie miało w tej sprawie jednoznacznego zdania.

Analitycy i wojskowi zwracają uwagę, że ewentualny powrót do obowiązkowych powołań wymagałby gigantycznych inwestycji w infrastrukturę oraz zaplecze, na wzór sprawdzonych modeli nordyckich, takich jak system fiński. Polska pozostaje jedynym państwem wschodniej flanki NATO graniczącym z Rosją, które nie przywróciło jeszcze powszechnych szkoleń.