Rejs tankowca z rosyjskim dieslem i żądanie senatora
Amerykański senator Richard Blumenthal skierował pismo do greckiej firmy żeglugowej Eastern Mediterranean Maritime Limited, żądając zawrócenia tankowca Agioi Fanendes, który transportuje około 40 tysięcy ton rosyjskiego oleju napędowego o niskiej zawartości siarki. Jednostka wyruszyła z rosyjskiego portu Primorsk i zmierza w kierunku wschodniego wybrzeża Stanów Zjednoczonych, mając dotrzeć do USA na początku listopada, z planowanym terminem przybycia w dniu 7 listopada. Jest to pierwsza dostawa w ramach tzw. umowy dieslowej, której porozumienie o imporcie diesla z Rosji zostało ogłoszone przez Donalda Trumpa 9 października.
W opublikowanym w mediach społecznościowych liście do szefa spółki Athanasiosa Martinosa polityk podkreślił, że rozładunek paliwa w amerykańskim porcie będzie oznaczał udział w nielegalnej transakcji. Senator wyznaczył termin odpowiedzi na 31 października, żądając również informacji o innych podmiotach zaangażowanych w logistykę i ubezpieczenie transportu.
Sprzeczne wytyczne administracji dotyczące rosyjskiej energii z ostatnich tygodni nie powinny być wykorzystywane jako pretekst do ignorowania zakazów prawnych. Prezydent mógł udzielić licencji na ułatwienie tej transakcji, ale tylko Kongres może ją prawnie zalegalizować
Spór o legalność umowy i uprawnienia prezydenta
Podstawą interwencji senatora jest uchwalona w 2022 roku ustawa zakazująca importu rosyjskich produktów naftowych do Stanów Zjednoczonych. Zdaniem parlamentarzysty porozumienie ogłoszone 9 października przez Donalda Trumpa i Władimira Putina, mające na celu obniżenie cen paliw przed wyborami połówkowymi do Kongresu, nie znosi wcześniejszych przepisów.
Odmienne stanowisko zajmuje administracja rządowa, która powołuje się na wydaną przez Departament Skarbu General License 135, zezwalającą na określone transakcje do 7 kwietnia 2027 roku. Oprócz tankowca Agioi Fanendes senator Blumenthal zwrócił uwagę na drugą jednostkę, PVT Azura, która według danych systemów śledzenia również wypłynęła z Rosji z ładunkiem diesla w kierunku portu w Norfolk w stanie Wirginia.
Reakcja Kongresu i szerszy sprzeciw polityczny
Decyzja o sprowadzaniu paliwa z Rosji spotkała się z krytyką zarówno ze strony Demokratów, jak i Republikanów. W odpowiedzi na te działania kongresmen Gregory Meeks przedstawił projekt ustawy Prohibit Corrupt Russia Oil Deals Act, który ma na celu unieważnienie licencji Departamentu Skarbu i zablokowanie dalszego importu rosyjskich paliw.
W zeszłym tygodniu grupa deputowanych ostrzegła również amerykańskie banki, ubezpieczalnie oraz firmy logistyczne przed odpowiedzialnością prawną za udział w transakcjach z Rosją, zapowiadając jednocześnie przeprowadzenie oficjalnego śledztwa parlamentarnego w tej sprawie.