Sejm ponownie uchwalił podatek od nadzwyczajnych zysków koncernów paliwowych

Sejm przyjął ponownie ustawę o opodatkowaniu nadzwyczajnych zysków firm z sektora paliwowego. Za przyjęciem regulacji głosowało 237 posłów, przeciw było 202, a jeden poseł wstrzymał się od głosu. Po zakończeniu prac w Sejmie ustawa trafi pod obrady Senatu.

Ponowne procedowanie przepisów o obciążeniu koncernów paliwowych dodatkową daniną nastąpiło w odpowiedzi na letnią decyzję prezydenta o skierowaniu pierwotnego aktu do Trybunału Konstytucyjnego w trybie prewencyjnym.

Zmiany w terminach i zasady opodatkowania

W toku prac parlamentarnych przegłosowano poprawki Koalicji Obywatelskiej, które zmieniły okres obowiązywania podatku. Danina ma być naliczana od marca 2026 r. do marca 2027 r., podczas gdy pierwotny projekt zakładał zakończenie okresu opodatkowania w grudniu 2026 r.

Druga przyjęta poprawka przewiduje, że w przypadku podatnika nie wytwarzającego paliw ciekłych, należny podatek od nadzwyczajnych zysków nie może przekroczyć 50 proc. wysokości osiągniętego przez tego podatnika i przypadającego proporcjonalnie na rok podatkowy dochodu lub zysku netto.

Zgodnie z ustawą podatnikami będą przedsiębiorcy zajmujący się wytwarzaniem paliw ciekłych na terytorium Polski lub ich sprowadzaniem z zagranicy. Stawka podatku dla producentów wyniesie 60 proc. nadwyżki przychodów ponad marżę referencyjną z 2025 roku, powiększoną o 20 proc., przy czym marża ta nie może być niższa niż 2 proc.

Dla sprzedawców paliw, którzy ich nie produkują, stawka wyniesie 50 proc. Wprowadzono również poprawkę umożliwiającą ministrowi właściwemu do spraw finansów publicznych obniżenie podatku akcyzowego od paliw ciekłych w drodze rozporządzenia.

Program osłonowy, sytuacja rynkowa i plany prezydenta

Premier Donald Tusk zapowiedział, że po podpisaniu ustawy przez prezydenta rząd przywróci program osłonowy „Ceny Paliwa Niżej”. Wpływy z podatku mają sfinansować pakiet, którego całkowite koszty rząd wiąże z walką z drożyzną paliw wynikającą m.in. z konfliktów na Bliskim Wschodzie.

W bieżącym tygodniu ceny na stacjach paliw wykazują silną tendencję wzrostową; średnia cena diesla osiągnęła najwyższy poziom w historii notowań serwisu e-petrol.pl, a benzyna 95-oktanowa kosztuje średnio 7,89 zł za litr.

Poprzednia wersja ustawy została w lipcu skierowana przez prezydenta Karola Nawrockiego do Trybunału Konstytucyjnego w trybie kontroli prewencyjnej. Kancelaria Prezydenta RP argumentowała wówczas, że przepisy naruszają zasadę niedziałania prawa wstecz.

Szef Kancelarii Prezydenta RP Zbigniew Bogucki ocenił, że wprowadzenie podatku spowoduje przerzucenie kosztów na inne osoby i podtrzymał zarzut naruszenia konstytucyjnej zasady „lex retro non agit”. Z kolei rząd argumentuje, że ustawa jest reakcją na nadzwyczajną sytuację wywołaną konfliktem na Bliskim Wschodzie.

Szef Gabinetu Prezydenta RP Paweł Szefernaker zapowiedział, że do końca tygodnia Karol Nawrocki wniesie do Sejmu własny projekt ustawy dotyczącej cen paliw. Regulacja, nazywana „Paliwo kosztuje normalnie”, ma zakładać ustawowe ograniczenie marż koncernów paliwowych, zwolnienie sprzedaży paliw na stacjach z podatku od sprzedaży detalicznej oraz przywrócenie elastycznych stawek akcyzy.

Nowelizacja przepisów o wyrobach tytoniowych i wsparcie dla rolników

Sejm przyjął przepisy zmieniające definicje e-papierosów, wyłączające wkłady do urządzeń wielorazowych z akcyzy oraz podnoszące od 2027 roku stawki akcyzy na płyny do papierosów elektronicznych. Resort finansów szacuje, że zmiany te przyniosą w pierwszym roku obowiązywania 29 mln zł wpływów.

Minister rolnictwa Stefan Krajewski ogłosił plan wprowadzenia dopłat do paliwa dla rolników w wysokości 52 groszy na litr.