Senat jednogłośnie za wyższą akcyzą
Senat przyjął ustawę o podwyżce akcyzy na alkohol bez poprawek stosunkiem głosów 85:0.
Za przyjęciem nowelizacji przepisów podatkowych oraz ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych opowiedziała się cała izba, nie odnotowano głosów przeciwnych ani wstrzymujących się.
Ustawa ma wejść w życie 1 stycznia 2027 roku. Ostateczny los regulacji zależy teraz od decyzji prezydenta Karola Nawrockiego, który w przeszłości już raz zawetował ustawę podnoszącą akcyzę.
Szczegóły nowych stawek
Zgodnie z przyjętą nowelą, stawki podatku od wyrobów alkoholowych ulegną zmianie. W odniesieniu do czystego alkoholu etylowego stawka wzrośnie z 8811 zł do 10 109 zł za hektolitr substancji stuprocentowej. Opłata obciążająca piwo zwiększy się z kwoty 12,04 zł do 13,82 zł za każdy stopień Plato w przeliczeniu na hektolitr, natomiast wino i pozostałe napoje fermentowane obłożone zostaną stawką 280,83 zł za hektolitr zamiast dotychczasowych 245 zł.
Korekta obejmie również pozostałe kategorie asortymentowe. Obciążenie fiskalne dla wyrobów pośrednich podskoczy z poziomu 490 zł do kwoty 562,93 zł za hektolitr. Z kolei stawka podatku dedykowana cydrowi oraz perry o zawartości alkoholu nieprzekraczającej 5 proc. ukształtuje się na poziomie 116,4 zł za hektolitr, co oznacza wzrost z dotychczasowych 97 zł.
Przekierowanie środków na zdrowie
Nowe przepisy zakładają, że nadwyżka wpływów z akcyzy ponad poziom z 2026 roku zostanie w całości przekazana do Narodowego Funduszu Zdrowia.
Wpływy z podwyżki akcyzy w wysokości 1,4 mld zł zostaną w całości przekazane na NFZ w latach 2027 i 2028. Mechanizm rozliczeń zakłada zwiększenie dotacji do NFZ w najbliższych latach, z ostatecznym rozliczeniem po 2028 roku, kiedy znana będzie dokładna skala wzrostu wpływów.
Prezydent tłumaczył wówczas, że nie pozwoli na podwyższenie akcyzy na alkohol tylko po to, żeby budżet miał więcej pieniędzy. Okej. Proponujemy ustawę, w której wprost zapisane jest, że wpływ, to będzie 1,4 mld zł, że 100 proc. z tych pieniędzy trafi na zdrowie. Nie na inne wydatki, ale konkretnie na zdrowie. Taka zresztą była zawsze nasza intencja
Kontekst polityczny
Prezydent Karol Nawrocki w przeszłości zawetował ustawę podnoszącą akcyzę, argumentując to niechęcią do zwiększania ciężarów fiskalnych wyłącznie w celu łatania dziury budżetowej. Obecny rząd, konstruując nowe przepisy, starał się odpowiedzieć na te zastrzeżenia, wiążąc wpływy z podatku bezpośrednio z finansowaniem opieki zdrowotnej.