Kanada dąży do członkostwa stowarzyszonego w UE, by uniezależnić się od USA

Premier Kanady Mark Carney prowadzi negocjacje dotyczące objęcia przez Kanadę statusu członka stowarzyszonego Unii Europejskiej. Rozmowy mają na celu zacieśnienie więzi w obszarach gospodarczych i technologicznych, obejmując takie sektory jak energetyka, sztuczna inteligencja, obronność oraz wydobycie minerałów krytycznych. Przedstawiciele obu stron dyskutują również o wspólnej infrastrukturze, w tym o układaniu kabli podwodnych, rozbudowie usług w chmurze, budowie centrów danych oraz tworzeniu nowych sieci satelitarnych.

Projektowany układ stowarzyszeniowy ma wyznaczyć ramy relacji politycznych i społecznych, co według doniesień „The Wall Street Journal” jest odbierane przez obie strony jako gotowość do stworzenia nowych, trwałych więzi. Wśród rozważanych rozwiązań znajduje się wprowadzenie możliwości bezwizowego zamieszkania i podejmowania pracy dla Kanadyjczyków w UE, a także włączenie Kanady do unijnego programu wymiany studenckiej Erasmus.

Dyplomatyczny przełom w Strasburgu

W najbliższym czasie premier Kanady Mark Carney podejmie szereg ważnych wizyt w Europie. Będzie on pierwszym szefem rządu państwa trzeciego, który wysłucha corocznego orędzia o stanie Unii Europejskiej wygłaszanego przez przewodniczącą Komisji Europejskiej Ursulę von der Leyen w Strasburgu. Dodatkowo, 17 września Carney wystąpi z przemówieniem w Parlamencie Europejskim, co podkreśla rosnące znaczenie kanadyjsko-unijnego dialogu.

Napięcia na linii Ottawa–Waszyngton

Decyzja o zbliżeniu z Europą jest bezpośrednim skutkiem pogorszenia stosunków kanadyjsko-amerykańskich, które nastąpiło na początku 2025 roku po wyborze Donalda Trumpa na prezydenta USA. Napięcia wywołują zarówno spory o cła, jak i kontrowersyjne wypowiedzi Trumpa na temat „51. stanu USA” oraz rzekomego złego traktowania strony amerykańskiej przez Kanadę. 21 sierpnia rząd Kanady podjął decyzję o odstąpieniu od negocjacji handlowych z USA, wskazując na próbę zwiększenia zależności Kanady od amerykańskiego sąsiada.

Sytuację dodatkowo zaogniła publikacja Donalda Trumpa w serwisie Truth Social, gdzie prezydent USA zaprezentował mapę Ameryki Północnej w barwach amerykańskiej flagi, obejmującą m.in. Kanadę, Meksyk i wyspy karaibskie. Premier Carney skomentował amerykańskie działania w ostrym tonie, podkreślając potrzebę suwerenności Ottawy w podejmowaniu kluczowych dla kraju rozstrzygnięć. Stwierdził on, że „decyzje o naszej przyszłości nie będą zapadały w Waszyngtonie”.

Plany na najbliższe tygodnie

Po wizycie w Strasburgu Mark Carney uda się do Wielkiej Brytanii na spotkanie z premierem Andym Burnhamem.

Następnie, 20 września, polityk odwiedzi francuski archipelag Saint-Pierre-et-Miquelon, gdzie spotka się z prezydentem Francji Emmanuelem Macronem. Tematem rozmów ma być dalsza współpraca w lotnictwie, technologiach i energetyce, co stanowi kolejny krok w procesie głębokiej integracji z partnerami europejskimi.