S&P obniża perspektywę ratingu Polski. Ostrzega przed długiem

Agencja ratingowa S&P Global Ratings poinformowała w piątek o nowej decyzji w sprawie oceny wiarygodności kredytowej Polski. Utrzymano długoterminowy rating w walucie obcej na poziomie A-, jednak perspektywę zmieniono ze stabilnej na negatywną. Jednocześnie obniżono rating w walucie krajowej z A do A-. Tym samym S&P dołączyła do pozostałych agencji z tak zwanej wielkiej trójki, które w ostatnim czasie negatywnie wypowiedziały się na temat polskiego ratingu.

Negatywna perspektywa odzwierciedla ryzyko, że utrzymujące się wysokie deficyty budżetowe oraz rosnące zadłużenie państwa mogą ograniczyć elastyczność polityki gospodarczej w obliczu przyszłych wstrząsów. Mogłoby to narazić Polskę na zmiany nastrojów inwestorów lub wymusić przeprowadzenie gwałtownego dostosowania fiskalnego, które negatywnie wpłynęłoby na tempo wzrostu gospodarczego. Zrównanie ratingów w walucie krajowej z tymi w walucie obcej odzwierciedla ograniczenie elastyczności instytucjonalnej i fiskalnej Polski.

Prognozy dotyczące deficytu i długu publicznego

Według szacunków S&P deficyt sektora instytucji rządowych i samorządowych ma utrzymać się na wysokim poziomie, osiągając średnio ponad 7 proc. PKB w latach 2025 i 2026. Agencja prognozuje, że w 2027 roku wyniesie on 7,1 proc. PKB, a w 2028 roku spadnie do 6,2 proc. PKB. Do utrzymywania się wysokiego deficytu przyczyniają się między innymi wysokie wydatki na obronność wynoszące 4-5 proc. PKB, rosnące wydatki socjalne oraz wzrost płac w sektorze publicznym.

Agencja prognozuje również gwałtowny wzrost zadłużenia. Dług netto sektora instytucji rządowych i samorządowych ma wzrosnąć z 53 proc. PKB w 2025 roku do ponad 70 proc. PKB do 2029 roku, co oznacza wzrost o ponad 20 punktów procentowych w ciągu zaledwie pięciu lat. Eksperci zauważają, że państwowy dług publiczny nieuchronnie przekroczy ustawowy próg 55 proc. PKB, co najpóźniej w 2030 roku zmusi władze do wdrożenia rygorystycznych ograniczeń budżetowych.

Czynniki polityczne i relacje z prezydentem

W uzasadnieniu decyzji S&P zwróciła uwagę na uwarunkowania polityczne w Polsce. Wskazano, że rząd premiera Donalda Tuska napotyka przeszkody w realizacji planów legislacyjnych i konsolidacji finansów publicznych ze względu na weta prezydenta Karola Nawrockiego, który jest politycznie związany z Prawem i Sprawiedliwością. S&P zauważa, że zbliżające się wybory parlamentarne w 2027 roku dodatkowo ograniczają prawdopodobieństwo przeprowadzenia istotnej konsolidacji fiskalnej przed tym terminem.

Reakcje rządowe oraz perspektywy gospodarcze

Ministerstwo Finansów podkreśliło, że kluczowym czynnikiem wspierającym rating pozostaje odporność polskiej gospodarki. S&P prognozuje, że realny wzrost PKB Polski wyniesie w bieżącym roku 3,6 proc., natomiast w latach 2027–2029 utrzyma się średnio na poziomie około 3 proc. rocznie. Rząd dysponuje także buforami płynnościowymi i środkami unijnymi, które stanowią zabezpieczenie przed wstrząsami rynkowymi.

Według szacunków głównych ekonomistów bankowych zadłużenie w scenariuszu braku działań może do 2030 roku przekroczyć 80 proc. PKB według definicji unijnej.

Agencja S&P wskazała również, że dodatkowym czynnikiem ryzyka pozostaje trudna sytuacja geopolityczna w regionie oraz ewentualna eskalacja wojny Rosji przeciwko Ukrainie.