RPO kwestionuje zakaz fotografowania rosyjskiej strony granicy, a wojewoda analizuje sprawę

Zastępca Rzecznika Praw Obywatelskich Stanisław Trociuk zwrócił się do wojewody warmińsko-mazurskiego o uchylenie przepisów porządkowych z 2009 roku. Przepisy te wprowadzają zakaz fotografowania i filmowania terenów znajdujących się poza linią granicy państwowej. Analogiczne wystąpienie w tej sprawie skierowano również do wojewody lubelskiego. Zdaniem Rzecznika Praw Obywatelskich wprowadzone zakazy bezpośrednio ingerują w konstytucyjną wolność pozyskiwania informacji.

RPO wskazuje, że ograniczenie tej wolności, zgodnie z art. 54 ust. 1 oraz art. 31 ust. 3 Konstytucji RP, może zostać wprowadzone wyłącznie w drodze ustawy. Wątpliwości RPO dotyczą także samej podstawy prawnej wydania takiego rozporządzenia. Wojewoda może wydawać przepisy porządkowe w określonych sytuacjach, m.in. dla ochrony życia, zdrowia lub mienia oraz zapewnienia bezpieczeństwa publicznego, lecz nie powinien regulować kwestii uregulowanych już w przepisach powszechnie obowiązujących.

Chodzi w szczególności o ustawę o ochronie granicy państwowej z 1990 roku, która określa zasady zachowania w pasie drogi granicznej i strefie nadgranicznej. Według Rzecznika lokalny prawodawca nie może w drodze przepisów porządkowych ani precyzować tej materii, ani jej rozszerzać.

Reakcja urzędu wojewódzkiego i Straży Granicznej

Warmińsko-Mazurski Urząd Wojewódzki w Olsztynie potwierdził, że pismo zastępcy RPO wpłynęło do urzędu 23 lipca. Sprawa jest obecnie dokładnie analizowana przez wydział prawny. Aktualnie prowadzimy analizę przedstawionych argumentów oraz konsultacje ze wszystkimi stronami, których dotyczą przepisy, w tym ze Strażą Graniczną jako formacją odpowiedzialną za egzekwowanie rozporządzenia. Ostateczna odpowiedź ma zostać przekazana RPO do 24 sierpnia.

Straż Graniczna poinformowała, że w bieżącym roku przy granicy z obwodem królewieckim ukarano już około 40 osób za rozmaite naruszenia przepisów obowiązujących w strefie nadgranicznej. Służby te nie prowadzą jednak osobnych statystyk dotyczących wyłącznie łamania zakazu fotografowania sąsiedniej strony granicy. Osoby naruszające przepisy poprzez wchodzenie na pas drogi granicznej robią to często z ciekawości, aby zobaczyć granicę z bliska i wykonać pamiątkowe zdjęcia.

Za złamanie zakazu fotografowania rosyjskiej strony granicy, wynikającego z rozporządzenia wojewody, grozi mandat w wysokości do 500 zł.