Podpisanie ustawy i warunki wejścia w życie

Prezydent Turcji Recep Tayyip Erdogan podpisał ustawę określającą zasady rozwiązania i rozbrojenia Partii Pracujących Kurdystanu (PKK), organizacji uznawanej za terrorystyczną m.in. przez Turcję, Stany Zjednoczone oraz Unię Europejską. Przyjęty w poniedziałek przez parlament i opublikowany we wtorek dokument zakłada warunkowe ułaskawienie oraz częściową amnestię dla tysięcy członków separatystycznej formacji.

Zapisy ustawy nie wejdą w życie automatycznie, a przepisy zaczną obowiązywać dopiero wtedy, gdy turecka Rada Bezpieczeństwa Narodowego oficjalnie uzna, że PKK uległa całkowitemu rozwiązaniu i złożyła broń. Organizacja wciąż posiada większość swojego uzbrojenia, a przyjęta ustawa liczy 12 artykułów i szczegółowo określa procedury rozbrojenia oraz rehabilitacji jej członków.

Szczegóły amnestii i wykluczenia

Nowe przepisy pozwalają na zawieszenie części kar więzienia oraz czasowe wstrzymanie postępowań sądowych na okres pięciu lub dziesięciu lat, zależnie od wagi zarzutów. Jeżeli w tym czasie ułaskawione osoby nie dopuszczą się przestępstw terrorystycznych, toczące się sprawy zostaną ostatecznie umorzone.

Realizację całego procesu mają nadzorować specjalne komisje powołane wspólnie przez rząd i parlament, a zainteresowani będą mieli sześć miesięcy na złożenie wniosków od momentu ogłoszenia decyzji Rady Bezpieczeństwa Narodowego w dzienniku urzędowym. Amnestia nie obejmie jednak wszystkich skazanych bojowników, ponieważ z jej zakresu wyłączono osoby skazane za zabójstwa z premedytacją oraz skazanych na dożywocie przed 2005 rokiem.

W gronie tym znajduje się m.in. współzałożyciel PKK Abdullah Öcalan, który przebywa w więzieniu od 1999 roku, a także inni wysocy rangą przywódcy ugrupowania.

Tło historyczne i drogi do procesu pokojowego

Decyzja o nowej ustawie to kolejny krok w procesie pokojowym wynikającym z ogłoszonej przez PKK w maju 2025 roku decyzji o zakończeniu wieloletniej walki zbrojnej. Czterodekadowy konflikt z państwem tureckim pochłonął ponad 40 tysięcy ludzkich istnień, a w lipcu ubiegłego roku bojownicy rozpoczęli proces składania broni i symbolicznie zniszczyli kilkadziesiąt sztuk uzbrojenia w górach północnego Iraku, by ostatecznie wycofać się z Turcji jesienią 2025 roku.

Obecne porozumienie zapoczątkował pod koniec 2024 roku Devlet Bahçeli, przywódca nacjonalistycznej Partii Narodowego Działania, który wezwał PKK do złożenia broni. W odpowiedzi na ten apel Abdullah Öcalan wezwał swoich podkomendnych do zakończenia walk i porzucenia oporu zbrojnego.