Karol Nawrocki o kryzysie w Trybunale Konstytucyjnym: Mechanizm sporu trzeba przerwać

Podczas piątkowych uroczystości 11 września 2026 r. w siedzibie Trybunału Konstytucyjnego, związanych z konferencją „Prawnonaturalne fundamenty ładu konstytucyjnego”, odczytano list prezydenta Karola Nawrockiego. Prezydent pogratulował sędziom i pracownikom jubileuszu, akcentując rolę TK w kształtowaniu zasad demokratycznego państwa prawnego w ciągu czterech dekad jego istnienia.

Nawrocki zaznaczył, że odpowiedzialność za autorytet Trybunału ponoszą wszystkie strony, które przez lata angażowały się w podporządkowywanie instytucji bieżącym sporom politycznym. Według prezydenta, Polska potrzebuje silnego prawem Trybunału, a nie instytucji funkcjonującej pod wpływem politycznych patronów.

Krytyka działań rządu i wymóg reformy

Prezydent otwarcie sprzeciwił się działaniom wymierzonym w pozycję TK podejmowanym po 13 grudnia 2023 roku, zaliczając do nich publiczne dyskredytowanie sędziów, niepublikowanie orzeczeń w Dzienniku Ustaw od marca 2024 r. oraz ustawy i uchwały rządowe zmierzające do wykluczenia możliwości ogłaszania rozstrzygnięć. Wskazał również na powstrzymywanie się rządu od udziału w postępowaniach oraz nieobsadzanie wakatów sędziowskich jako działania nieakceptowalne w demokratycznym państwie prawnym.

Prezes TK Bogdan Święczkowski podczas otwarcia konferencji podkreślił, że niezależność Trybunału stanowi gwarancję ochrony praw obywatelskich. Przypomniał, że w ciągu 40 lat TK wydał ponad 14 tysięcy orzeczeń, które miały bezpośredni wpływ na sytuację emerytów, przedsiębiorców, pracowników oraz wielu innych grup społecznych.

Spór o obsadę sędziowską i Macieja Berka

Podczas gdy w siedzibie TK odbywała się konferencja, trwały napięcia związane z wyborem Macieja Berka na sędziego Trybunału. Szef Kancelarii Sejmu Marek Siwiec skierował pismo do prezydenta, domagając się niezwłocznego przyjęcia ślubowania od nowo wybranego sędziego. Ze strony Kancelarii Prezydenta padają jednak głosy o wątpliwościach co do spełnienia przez kandydata wymaganego dziesięcioletniego stażu pracy jako radca prawny.

Sytuacja ta jest kontynuacją szerszego konfliktu, w którym prezydent odmówił odebrania ślubowania od czworga sędziów wybranych wcześniej przez Sejm. W konsekwencji złożyli oni ślubowanie w parlamencie, co Kancelaria Prezydenta uznała za prawnie bezskuteczne, a prezes Święczkowski nie dopuścił ich do orzekania. Sprawę bada obecnie Prokuratura Krajowa, a sprawa czworga sędziów trafiła także do Europejskiego Trybunału Praw Człowieka.