Zgoda na zakupy rakiet PAC-3 z unijnych funduszy

Komisja Europejska zatwierdziła przekazanie Ukrainie 6,1 miliarda euro w ramach unijnego kredytu obronnego, przeznaczając te środki na obronę powietrzną, rakiety i drony. Decyzja ta umożliwia Kijowowi nabywanie z europejskich funduszi amerykańskich pocisków interceptorowych PAC-3 do systemów obrony powietrznej Patriot. Finansowanie pochodzi z programu pożyczkowego dla Ukrainy o wartości 90 miliardów euro na lata 2026-2027, z czego 60 miliardów przeznaczono na cele obronne, a 30 miliardów na wsparcie budżetowe.

Przewodnicząca Komisji Europejskiej Ursula von der Leyen podkreśliła, że dzięki nowej decyzji Ukraina zyskała możliwość kupowania sprzętu do systemów Patriot, co jest niezbędne do ochrony nieba przed atakami. Podobne stanowisko wyraził unijny komisarz ds. obrony Andrius Kubilius, zaznaczając pilną potrzebę dostarczenia pocisków antybalistycznych w celu ochrony mieszkańców i miast.

Wyjątki od reguł pochodzenia komponentów

Zgodnie z pierwotnymi zasadami pożyczki, finansowane mogło być wyłącznie uzbrojenie, którego co najmniej 65 procent komponentów wyprodukowano w Europie lub na Ukrainie. Zakup broni niespełniającej tego wymogu wymaga uzyskania osobnego zezwolenia od unijnych władz. Wcześniej KE uczyniła wyjątek dla chińskich części do dronów, a obecnie zatwierdziła łącznie pięć nowych odstępstw od tych reguł.

Trzy z zatwierdzonych wyjątków dotyczą produkowanych na Ukrainie dronów i komponentów przekraczających dopuszczalną normę kosztową. Dwa kolejne odstępstwa obejmują uzbrojenie z Stanów Zjednoczonych, ze szczególnym uwzględnieniem pocisków PAC-3. Rzecznik Komisji Europejskiej Balazs Ujvari poinformował, że z całej puli 6,1 miliarda euro około 3,2 miliarda euro przypadnie na zakupy wymagające wprowadzonych wyjątków.

Terminy dostaw i mechanizmy wsparcia

Mimo wydanej zgody, „Kyiv Independent” zauważa, że Kijów zawiera obecnie kontrakty na około 1000 rakiet do systemów Patriot, lecz znaczna część nowych zamówień zostanie zrealizowana dopiero w kolejnych latach. Zakup pocisków PAC-3 ma być realizowany także poprzez koordynowany przez NATO mechanizm PURL. Dodatkowo UE i NATO omawiają schemat, w ramach którego państwa mogłyby przekazać Ukrainie rakiety ze swoich zapasów już teraz w zamian za późniejsze dostawy z partii zakontraktowanych na 2027 rok, a Niemcy zadeklarowały już pomoc ze własnych zasobów.

Piątkowa decyzja Komisji Europejskiej oznacza rozdysponowanie całej kwoty 28,3 miliarda euro przewidzianej na wsparcie obronne Ukrainy w bieżącym roku, określając konkretne kontrakty, dostawców i terminy realizacji. Ukraina otrzymała dotychczas około 8,4 miliarda euro z części obronnej pożyczki, a kolejna transza rzędu 4,7 miliarda euro ma trafić do Kijowa w najbliższych tygodniach.

Instytucje unijne przygotowują się jednocześnie do szybkiego przelania kolejnej transzy funduszy w wysokości 4,3 miliarda euro.

Kryzysowy kontekst dostaw przed zimą

Analitycy zwracają uwagę, że niedobór rakiet interceptorowych stanie się szczególnie krytyczny wraz z nadejściem zimy, ponieważ Moskwa zamierza zintensyfikować ataki na ukraińską infrastrukturę energetyczną w celu wzmocnienia swojej pozycji negocjacyjnej. Bez tych pocisków siły ukraińskie nie mają możliwości zestrzelenia rosyjskich rakiet balistycznych, co czyni braki w obronie przeciwlotniczej jednym z najpoważniejszych problemów militarnych kraju.