Von der Leyen chce przeznaczyć niewykorzystane środki z programu SAFE dla Ukrainy

Przewodnicząca Komisji Europejskiej Ursula von der Leyen poinformowała o zamiarze uruchomienia wspólnego programu obronnego z Ukrainą, którego finansowanie miałoby pochodzić z niewykorzystanych środków z programu SAFE. Mowa o kwocie szacowanej od 10 do nawet 20 miliardów euro.

Środki te miałyby wesprzeć między innymi rozwój europejskiego systemu obrony przeciwrakietowej i przeciwlotniczej, realizowanego w ramach programu Freyja. Według von der Leyen, takie rozwiązanie pozwoliłoby połączyć ukraińskie doświadczenia bojowe oraz innowacje z europejskim potencjałem przemysłowym.

Kontrowersje wokół funduszy SAFE

Zapowiedź przewodniczącej KE wywołała zaskoczenie w państwach członkowskich Unii Europejskiej, w tym w Polsce. Jak podaje Do Rzeczy, kraje unijne stoją na stanowisku, że to one powinny decydować o przeznaczeniu tych środków, wskazując, że program SAFE w praktyce opiera się na pożyczkach, które rządy krajowe muszą spłacać.

Jeden z dyplomatów unijnych w rozmowie z radiem RMF FM podkreślił, że żadne ustalenia w tej sprawie z Komisją Europejską wcześniej nie zapadły.

Według ustaleń RMF FM, przedstawiciele KE podczas spotkań jedynie sygnalizowali możliwość zmiany celów finansowania, na co państwa członkowskie reagowały postulatami prowadzenia konsultacji.

Bieżące wsparcie militarne dla Ukrainy

Niezależnie od propozycji dotyczących SAFE, Komisja Europejska kontynuuje bieżące wsparcie militarne dla Kijowa. Ursula von der Leyen przekazała po rozmowie telefonicznej z prezydentem Wołodymyrem Zełenskim, że w najbliższy piątek Unia przekaże Ukrainie 3,3 mld euro na zakup pocisków i dronów.

Pieniądze te pochodzą z unijnej pożyczki dla Ukrainy w wysokości 90 mld euro, zaplanowanej na lata 2026–2027.

Zgodnie z przyjętymi założeniami, Ukraina powinna priorytetowo wydatkować te środki na uzbrojenie produkowane wewnątrz UE. Ze względu na pilne potrzeby w zakresie obrony powietrznej, Komisja oraz państwa członkowskie zgodziły się jednak na wprowadzenie odpowiednich odstępstw. W ubiegłym tygodniu Komisja zatwierdziła również odrębne 6,1 mld euro na zakup sprzętu wojskowego dla Ukrainy.

Przewodnicząca KE zapowiedziała ponadto, że będzie apelować o zwiększenie pomocy dla Kijowa podczas przyszłotygodniowego Zgromadzenia Ogólnego ONZ w Nowym Jorku.