Prezydent Karol Nawrocki oddał hołd żołnierzom NSZ z oddziału „Bartka”

W niedzielę w Kamesznicy na Żywiecczyźnie uczczono pamięć żołnierzy Narodowych Sił Zbrojnych ze zgrupowania kpt. Henryka Flamego, ps. Bartek. Obchody, z organizowane przez Instytut Pamięci Narodowej oraz Związek Żołnierzy NSZ, połączono z 84. rocznicą utworzenia tej formacji oraz 80. rocznicą zbrodni dokonanej na podkomendnych „Bartka”.

Uroczystości rozpoczęła msza święta w kościele Najświętszej Maryi Panny w Kamesznicy, po której uczestnicy udali się na cmentarz wojenny. Podczas wydarzenia odczytano list prezydenta Karola Nawrockiego, który objął patronat nad obchodami. List w imieniu głowy państwa przedstawił doradca Tomasz Heryszek.

Tragiczne losy zgrupowania „Bartka”

Prezydent Nawrocki podkreślił w swoim wystąpieniu, że żołnierze „Bartka” stanowili najliczniejszą formację podziemia antykomunistycznego na Śląsku Cieszyńskim. W szczytowym okresie w skład zgrupowania wchodziło ponad 300 żołnierzy, którzy brali udział w niemal 340 akcjach zbrojnych. Przykładem ich działalności była defilada z 3 maja 1946 roku w Wiśle, zorganizowana jako demonstracja niepodległościowa.

Kres istnienia oddziału nastąpił we wrześniu 1946 roku w wyniku operacji „Lawina”, przeprowadzonej przez Ministerstwo Bezpieczeństwa Publicznego przy udziale NKWD. W ramach prowokacji partyzantom obiecano ewakuację na Zachód, po czym wywieziono ich w trzech transportach na Opolszczyznę. Tam, według ustaleń historyków, ponad stu żołnierzy NSZ zostało zabitych strzałami w tył głowy lub za pomocą materiałów wybuchowych po podaniu środków usypiających.

Powrót do pamięci narodowej

Przez dekady szczątki zamordowanych pozostawały w nieoznaczonych mogiłach, co było efektem celowych działań komunistycznego aparatu bezpieczeństwa dążącego do całkowitego zatarcia śladów zbrodni. Dopiero po 70 latach od tych wydarzeń IPN podjął śledztwo i prace poszukiwawcze, które pozwoliły zlokalizować dwa miejsca pochówku i zidentyfikować część ofiar. W maju 2025 roku na cmentarzu w Kamesznicy, powstałym specjalnie w celu upamiętnienia tych żołnierzy, odbył się uroczysty pogrzeb niemal 60 z nich.

Jak przekazała rzeczniczka katowickiego oddziału IPN Monika Kobylańska, niedzielne wydarzenie zapoczątkowało cykl uroczystości, które będą organizowane w Kamesznicy corocznie 20 września. Prezydent Nawrocki w swoim liście zaznaczył, że przywrócenie pamięci o „Niezłomnych” stanowi dowód na siłę niepodległego państwa polskiego, a ich godne pochówki są formą zwycięstwa nad komunistyczną próbą wymazania ich nazwisk z historii.