Parlament Grenlandii zatwierdził trójstronne porozumienie z USA i Danią

Grenlandzki parlament zatwierdził we wtorek trójstronne porozumienie dotyczące bezpieczeństwa, podpisane 22 września w Nowym Jorku na marginesie Zgromadzenia Ogólnego ONZ. Dokument został przyjęty stosunkiem głosów 16-0, przy siedmiu głosach wstrzymujących się. Za jego przyjęciem opowiedzieli się przedstawiciele wszystkich ugrupowań obecnych w parlamencie.

Założenia umowy wojskowej

Porozumienie przewiduje modernizację oraz rozszerzenie obecności wojskowej Stanów Zjednoczonych na wyspie. Wśród postanowień dokumentu znajduje się plan rozmieszczenia elementów tarczy antyrakietowej Golden Dome oraz budowa nowych instalacji w Narsarsuaq i Mestersvig.

Inicjatywa obejmuje zwiększenie zaangażowania militarnego Waszyngtonu poprzez wzniesienie dwóch nowych kompleksów wojskowych oraz wdrożenie systemów obrony powietrznej.

Umowa stanowi uzupełnienie porozumienia obronnego z 1951 roku i ma wzmocnić współpracę w ramach NATO, ograniczając jednocześnie wpływy państw spoza sojuszu w strategicznych sektorach gospodarki Grenlandii.

Suwerenność i status polityczny

Dokument potwierdza suwerenność Danii nad wyspą oraz gwarantuje mieszkańcom Grenlandii prawo do samostanowienia. Postanowienia umowy mają zachować swoją moc nawet w przypadku ewentualnego uzyskania przez Grenlandię pełnej niepodległości. Celem porozumienia jest wygaszenie napięć politycznych, które narastały w ostatnich latach w związku z powtarzającymi się deklaracjami prezydenta Donalda Trumpa o chęci przejęcia kontroli nad wyspą.

Spór o informacje niejawne

Przed głosowaniem doszło do napięć wewnątrz parlamentu dotyczących przebiegu negocjacji. Szef grenlandzkiej dyplomacji Mute B. Egede oskarżył lidera niepodległościowej partii Naleraq, Pele Broberga, o ujawnienie informacji niejawnych z zamkniętego posiedzenia komisji spraw zagranicznych. Broberg twierdził, że rząd zrezygnował z żądania rekompensat finansowych od USA za realizację zapisów umowy na terytorium wyspy.

Prezydium parlamentu skierowało do policji zawiadomienie o możliwości popełnienia przestępstwa w związku z zachowaniem Broberga. Sam lider partii Naleraq uznał te działania za politycznie motywowaną próbę uciszenia jego krytyki wobec braku korzyści ekonomicznych płynących z porozumienia. Egede ocenił, że działania Broberga negatywnie wpłynęły na reputację Grenlandii na arenie międzynarodowej.

Dalsze kroki legislacyjne

Umowa wejdzie w życie po zakończeniu procesów parlamentarnych w Królestwie Danii oraz USA. Duńscy ustawodawcy mają debatować nad dokumentem w nadchodzącym czasie, przy czym pierwsze czytanie zaplanowano na 11 listopada, a ostateczne głosowanie na 19 listopada. Zatwierdzenie przez amerykański Senat nie jest wymagane.