Polska otrzyma zwrot około 400 mln euro z unijnego Funduszu Pokojowego za pomoc wojskową dla Ukrainy

Polska ma zapewnione około 400 mln euro zwrotu z Europejskiego Instrumentu na rzecz Pokoju, znanego jako Fundusz Pokojowy, za uzbrojenie przekazane Ukrainie. Informację tę ustaliła brukselska korespondentka RMF FM Katarzyna Szymańska-Borginon, a potwierdził ją wiceminister obrony narodowej Paweł Zalewski. Wypłata tych środków planowana jest na 2027 rok, co stanowi finał procesu trwającego po tym, jak wypłaty z tego funduszu były przez trzy lata blokowane przez Węgry za rządów Viktora Orbana, aż do wycofania sprzeciwu 8 czerwca 2026 roku.

W 2024 roku Węgry zablokowały możliwość wypłaty środków z tego funduszu, a według wyliczeń ekspertów Polsce należało się wówczas około 450 mln euro, czyli ponad 1,9 mld zł.

Łącznie z kwotami otrzymanymi przed wprowadzeniem węgierskiej blokady, które wynosiły około 830 mln euro, Polska po otrzymaniu nowej transzy odzyska łącznie około 1,2 mld euro w ramach unijnych refundacji. Wiceminister obrony narodowej Paweł Zalewski potwierdził informacje o zwrocie środków, które zasilą Fundusz Wsparcia Sił Zbrojnych, wskazując na ich znaczenie dla polskiego budżetu obronnego.

Do przełomu w sprawie Instrumentu na rzecz Pokoju doszło podczas nieformalnego posiedzenia ministrów obrony UE w miejscowości Newtownmountkennedy w hrabstwie Wicklow na południu Irlandii, która sprawuje w tym półroczu prezydencję w UE.

Perspektywa dodatkowych środków i trwające spory w Unii Europejskiej

Oprócz zagwarantowanej kwoty 400 mln euro, Polska ma szansę na dodatkowe od 10 do 30 mln euro z puli, której ostateczny podział jest negocjowany w UE. Ostateczna wysokość tych środków zależy również od końcowego podziału puli, który jest obecnie przedmiotem sporu między Francją a Niemcami. Paryż postuluje wyższe kwoty zwrotów dla siebie, natomiast Berlin opowiada się za przekazaniem większych środków bezpośrednio na wsparcie Ukrainy. Sytuacja wynika również z faktu, że w okresie węgierskiej blokady wiele państw, w tym Niemcy, przekazało Ukrainie znaczne ilości sprzętu.

Spowodowało to, że udział Polski w dostępnej puli środków uległ proporcjonalnemu zmniejszeniu, co sprawia, że Niemcy, będące największym płatnikiem do unijnego budżetu, mogą otrzymać największą część zwrotów.

O przełomie w sprawie ogłoszonym we wtorek poinformowała ministra spraw zagranicznych i obrony Irlandii Helen McEntee, zaznaczając, że jako spotkanie o charakterze nieformalnym nie mogło podjąć wiążącej decyzji, choć większość państw jest gotowa na kompromis, by odblokować 6,6 mld euro wsparcia.

Zmiana modelu wsparcia Ukrainy i decyzje ministrów obrony UE

Węgry odblokowały w czerwcu 2026 roku 6,6 mld euro zgromadzone w Europejskim Instrumencie na rzecz Pokoju. Z uwagi na to, że zgłoszone przez państwa członkowskie wydatki znacznie przewyższają tę sumę, unijni decydenci zaproponowali odejście od pełnych refundacji na rzecz nowych celów.

Wiceminister Paweł Zalewski poinformował, że ministrowie obrony UE zdecydowali o przeznaczeniu 1 mld euro na nowe wspólne zamówienia dla Ukrainy oraz około 900 mln euro na unijną misję szkoleniową EUMAM Ukraine, w której uczestniczy także Polska. Wiceminister wyjaśnił, że następuje odejście od dotychczasowych zwrotów na rzecz bezpośredniego kierowania środków na potrzeby ukraińskiej armii.

Polskie wsparcie dla Ukrainy według resortu obrony

Minister obrony narodowej Władysław Kosiniak-Kamysz przekazał dane, zgodnie z którymi łączna wartość pomocy wojskowej przekazanej przez Polskę Ukrainie wyniosła 16,45 mld zł. W latach 2024-2026 wartość ta wyniosła 1,55 mld zł, co stanowi około 9,4 proc. całości przekazanego wsparcia.

Szef MON zaznaczył, że każda donacja poprzedzona jest analizami wojskowymi, a rząd priorytetowo traktuje bezpieczeństwo kraju. Resort obrony wspiera Ukrainę poprzez donacje wyposażenia i amunicji, szkolenia wojsk w ramach misji EUMAM oraz zapewnienie warunków logistycznych i transferu donacji od innych państw.