Polska i trzy kraje UE wzywają do wykorzystania zamrożonych aktywów Rosji dla Ukrainy

Ministrowie spraw zagranicznych Polski, Hiszpanii, Holandii i Szwecji wystosowali wspólny list, w którym wzywają Unię Europejską do ponownego podjęcia debaty na temat wykorzystania zamrożonych aktywów rosyjskich. Dokument z 27 sierpnia został skierowany do szefowej unijnej dyplomacji Kai Kallas oraz minister spraw zagranicznych Irlandii Helen McEntee, która sprawuje prezydencję w Radzie UE. Inicjatywa ma zostać omówiona podczas nieformalnego spotkania szefów MSZ w Wicklow w dniach 1-2 września.

Niewystarczające wsparcie finansowe

Sygnatariusze listu podkreślają, że Ukraina potrzebuje większego wsparcia finansowego w perspektywie krótko- i długoterminowej. W ich ocenie uzgodniona w grudniu 2025 roku unijna pożyczka w wysokości 90 mld euro nie wystarczy, aby pokryć rosnące koszty wojny. Prezydent Ukrainy Wołodymyr Zełenski wskazał na deficyt w resorcie obrony wynoszący 27 mld euro, co wymusza poszukiwanie dodatkowych źródeł finansowania.

Szef polskiego MSZ Radosław Sikorski poparł te działania, argumentując, że to agresor powinien ponieść koszty zniszczeń. Jego zdaniem, skoro Rosja nie odzyska tych środków bez wypłaty reparacji, lepiej przeznaczyć je na obronę Ukrainy niż czekać na zakończenie konfliktu.

Zamrożone miliardy i stanowisko Belgii

W Unii Europejskiej unieruchomiono łącznie około 210 mld euro należących do Banku Rosji, z czego 185 mld euro znajduje się w belgijskiej izbie rozliczeniowej Euroclear. Belgia pozostaje głównym hamulcowym w dyskusjach, obawiając się prawnych i finansowych reperkusji ze strony Moskwy. Podczas grudniowego szczytu Bruksela domagała się nielimitowanych gwarancji finansowych, co uznano za żądanie zbyt wygórowane. Choć belgijski MSZ zaznaczył, że nie ma zasadniczych zastrzeżeń do wsparcia Ukrainy, podkreślił, że wcześniejsze zagrożenia prawne nadal istnieją.

Poszukiwanie nowych rozwiązań

Autorzy listu wezwali ekspertów Komisji Europejskiej do zbadania nowych opcji, które rozłożyłyby ryzyko na wszystkie państwa członkowskie, zapobiegając nieproporcjonalnemu obciążeniu któregokolwiek z nich. Rzecznik KE Balazs Ujvari potwierdził, że kwestia ta pozostaje aktualna i Komisja jest gotowa udzielić wsparcia w analizie prawnych i technicznych aspektów potencjalnej pożyczki reparacyjnej.