Polacy o finansowaniu Trybunału Konstytucyjnego. Wyniki nowego sondażu

Pod koniec sierpnia rząd przyjął projekt ustawy budżetowej na 2027 rok, w którym zabrakło środków na działalność Trybunału Konstytucyjnego. Minister finansów Andrzej Domański argumentował tę decyzję faktem, że resort nie otrzymał skutecznie dostarczonego planu finansowego instytucji. Ministerstwo Finansów twierdzi, że projekt planu finansowego TK nie został skutecznie dostarczony przez brak akceptacji Zgromadzenia Ogólnego, co zgodnie z ustawą jest niezbędne do poprawnego procedowania. Według resortu, w bieżącym roku budżet TK był określony na około 67,4 mln zł.

Prezes TK Bogdan Święczkowski skierował do ministra finansów Andrzeja Domańskiego pismo, w którym ocenił te działania jako naruszenie zasad konstytucyjnych oraz przekroczenie kompetencji ministerialnych. Trybunał Konstytucyjny w oficjalnym komunikacie podkreślił, że twierdzenia o niedostarczeniu dokumentów są niezgodne z prawem i stanem faktycznym. Zaznaczono, że 30 lipca br. prezes przekazał projekt dochodów i wydatków przygotowany przez dyrektora Kancelarii TK.

Prezes Bogdan Święczkowski poinformował, że przekazał ministrowi projekt budżetu, zaznaczając, że był on dwukrotnie przedmiotem obrad Zgromadzenia Ogólnego sędziów, jednak z powodu braku kworum nie został przez ten organ przyjęty. W związku z tym prezes podjął decyzję o samodzielnym przekazaniu informacji o planowanych wydatkach.

W TV Republika Bogdan Święczkowski wyjaśnił, że podczas zgromadzeń dochodziło do zakłóceń oraz braku kworum, co wynikało z zachowania części sędziów. Dodał, że za brak środków na wynagrodzenia i funkcjonowanie instytucji odpowiedzialność ponoszą sędziowie Magdalena Bentkowska oraz Dariusz Szostek, którzy opuścili salę obrad.

Zgodnie z obowiązującymi przepisami, plan finansowy wymaga akceptacji Zgromadzenia Ogólnego sędziów. Sytuacja ta nie miała miejsca, gdyż prezes Święczkowski przez cały 2026 rok nie zwołał tego organu w trybie pozwalającym na poprawne procedowanie.

Polacy o naciskach finansowych

Badanie opinii publicznej przeprowadzone przez SW Research na zlecenie „Dziennika Gazety Prawnej” w dniach 1-2 września 2026 roku na grupie 800 respondentów wykazało istotny sprzeciw wobec metod stosowanych przez rząd. Łącznie 55,16 proc. respondentów sprzeciwia się używaniu obcięcia finansowania jako sposobu nacisku na TK.

Szczegółowe dane pokazują, że 28,1 proc. badanych jest zdania, że sytuacja w Trybunale wymaga zmian, jednak finansowanie nie powinno być narzędziem do ich realizacji. Z kolei 27,06 proc. respondentów uważa, że organ konstytucyjny musi otrzymywać środki na działalność niezależnie od oceny jego pracy.

Odmienne stanowisko zajęło 21,05 proc. uczestników sondażu, którzy uznali brak finansowania za uzasadniony sposób doprowadzenia do zmian w funkcjonowaniu TK. Pozostałe 19,72 proc. badanych nie ma zdania w tej sprawie, a ok. 4 proc. wskazało na inne odpowiedzi lub brak opinii.

Tło polityczne wokół TK

W ubiegłym tygodniu Sejm wybrał na nowego sędziego Trybunału Konstytucyjnego Macieja Berka, określanego przez Donalda Tuska jako jego prawa ręka. Kandydatura ta wywołała liczne głosy krytyki, a środowiska prawnicze zarzuciły koalicji rządzącej hipokryzję, wskazując na odejście od haseł odpolitycznienia TK.

Prezes TK zapowiedział, że nie zamierza występować do rządu o pieniądze z rezerw celowych na pokrycie kosztów funkcjonowania instytucji. Bogdan Święczkowski zaznaczył, że nie będzie narażał się na zarzuty ograniczania niezależności sądownictwa w wyniku działań podejmowanych przez premiera.