Odnaleziono szczątki siedmiu osób w Ornecie. IPN szukał zamordowanych w 1945 roku kobiet

Podczas prac poszukiwawczych prowadzonych w Ornecie ujawniono szczątki siedmiu osób – kobiet i mężczyzn. Poszukiwania miały na celu odnalezienie dwóch mieszkanek miasta, które w lutym 1945 roku ukryły się w klasztorze sióstr katarzynek i zostały zamordowane przez żołnierzy Armii Czerwonej. Prace w Ornecie prowadziło Biuro Poszukiwań i Identyfikacji IPN. Ich głównym celem było odnalezienie szczątków Marii Fischer i Anny Fieberg.

Kobiety podczas wkroczenia Armii Czerwonej do miasta w lutym 1945 roku schroniły się w klasztorze Zgromadzenia Sióstr św. Katarzyny Dziewicy i Męczennicy. Według ustaleń IPN zostały odnalezione przez sowieckich żołnierzy na strychu, a następnie brutalnie zamordowane. Siostry zakonne pochowały ich ciała nocą w przyklasztornym ogrodzie.

Odkrycie szczątków i przedmiotów osobistych

Podczas prac prowadzonych od 11 do 13 sierpnia archeolodzy ujawnili szczątki siedmiu osób. Wśród nich znajdowały się zarówno kobiety, jak i mężczyźni. W miejscu poszukiwań znaleziono również przedmioty, które mogą pomóc w identyfikacji ofiar, m.in. różaniec, medalik szkaplerzny oraz monety. Szczątki zostały zabezpieczone i przekazane do dalszych badań. Jak przypomina IPN, Maria Fischer i Anna Fieberg nie były jedynymi cywilnymi ofiarami sowieckich zbrodni w Ornecie.

W samym klasztorze miała zostać zamordowana nieznana liczba osób. Ich ciała wyrzucano przez okna pokoju gościnnego, a sowieccy żołnierze mieli sprzeciwiać się ich pochówkowi. Do dziś nie jest dokładnie wiadomo, kiedy i gdzie ofiary zostały pochowane.

Kontekst historyczny i proces beatyfikacyjny

Prace prowadzone przez IPN są związane z wnioskiem Archidiecezji Warmińskiej. Maria Fischer i Anna Fieberg są bowiem kandydatkami na ołtarze.

IPN podkreśla jednocześnie, że okoliczności ich śmierci wpisują się w ustawowe zadania Instytutu dotyczące poszukiwania ofiar zbrodni systemów totalitarnych.

To nie pierwsze prace IPN związane z ofiarami sowieckiego terroru wśród sióstr katarzynek. Wcześniej Biuro Poszukiwań i Identyfikacji odnalazło i ekshumowało szczątki siedmiu sióstr zakonnych, które znalazły się w gronie 15 sióstr zgromadzenia beatyfikowanych w maju 2025 roku za męczeńską śmierć z rąk sowieckich żołnierzy.

Wcześniejsze etapy poszukiwań sióstr katarzynek

Poszukiwania prowadzono wcześniej m.in. w Gdańsku-Będkowie, Olsztynie oraz Ornecie. W trakcie tych prac odnaleziono szczątki kolejnych sióstr katarzynek, które zginęły w wyniku sowieckich represji w 1945 roku. Pierwszy etap tych prac odbył się w lipcu 2020 roku na terenie dawnego cmentarza w Gdańsku-Będkowie. Tam poszukiwano s. M. Caritiny Jadwigi Fahl, wikarii generalnej zgromadzenia, brutalnie pobitej przez czerwonoarmistów, która zmarła 5 czerwca 1945 roku.

Drugi etap poszukiwań odbył się w październiku 2020 roku w Olsztynie. IPN przeprowadził wówczas prace poszukiwawcze na terenie dawnego cmentarza Mariackiego, na którym w latach 1878–1974 grzebano zmarłych z pobliskiego Szpitala Mariackiego. Wśród ofiar sowieckiego terroru znalazły się trzy siostry zakonne pełniące posługę w ówczesnym szpitalu – s. M. Krzysztofa Marta Klomfass, s. M. Liberia Maria Domnick oraz s. M. Generosa Bolz.

Trzeci etap prac przeprowadzono w grudniu 2020 roku w Ornecie, gdzie na tamtejszym cmentarzu zostały ekshumowane szczątki trzech sióstr: s. M. Bony Anny Pestki, s. M. Gunhildy Dorothei Steffen oraz s. M. Rolandy Marii Abraham.