Norweski Sąd Najwyższy: wydobycie na trzech polach ropy i gazu bezprawne

Norweski Sąd Najwyższy wydał w piątek ostateczny wyrok w sprawie zaskarżonych decyzji dotyczących wydobycia ropy i gazu na polach Yggdrasil, Tyrving oraz Breidablikk. Sprawa sądowa przeciwko norweskim władzom została zainicjowana przez Greenpeace oraz Natur og Ungdom. Sędziowie przyznali rację organizacjom ekologicznym, uznając, że władze norweskie nie przeprowadziły rzetelnej oceny skutków klimatycznych tych inwestycji. W dokumentacji rządowej zabrakło analizy łącznych emisji wynikających ze spalania surowców wydobywanych na szelfie.

Wpływ orzeczenia na inwestycje Orlenu

Polski Orlen posiada udziały w dwóch polach objętych wyrokiem. Na polu Tyrving, gdzie wydobycie rozpoczęło się w 2024 roku, koncern ma 11,9 proc. udziałów, natomiast na polu Yggdrasil, z którego eksploatacja ma ruszyć w 2027 roku, posiada 12 proc. udziałów. Plany zwiększenia wydobycia gazu z norweskiego szelfu, zapowiadane w sierpniu 2026 roku przez wiceprezesa Wiesława Prugara, stanęły teraz pod znakiem zapytania.

Stanowisko Orlenu i operatora

Koncern Orlen przekazał, że przyjął do wiadomości wyrok sądu, podkreślając jednocześnie, że nie był bezpośrednią stroną postępowania, w którym pozwanym było państwo norweskie. Spółka utrzymuje kontakt z operatorem projektów, firmą Aker BP, która według informacji przekazanych przez Orlen, zamierza kontynuować prace i utrzymać harmonogram wydobycia. Koncern zadeklarował chęć współpracy przy wymaganych przez władze nowych ocenach środowiskowych.

Rozbieżności w interpretacji wyroku

Wyrok wywołał spór o jego skutki prawne dla obecnych koncesjonariuszy. Mecenas Fredrik Sejersted, reprezentujący państwo norweskie, stwierdził, że orzeczenie nie oznacza automatycznego wygaszenia zezwoleń, ponieważ firmy nie brały udziału w procesie. Władze mają jedynie obowiązek ponownego rozpatrzenia spraw administracyjnych.

Ekolodzy wskazują natomiast, że firmy nie mogą legalnie prowadzić działalności w oparciu o decyzje uznane przez sąd za wadliwe. Spór sądowy w tej sprawie rozpoczął się w 2023 roku, a dotychczasowe orzeczenia sądów pierwszej i drugiej instancji również były korzystne dla organizacji ekologicznych.