Polscy naukowcy odkryli nowy gatunek skorupiaka. Eurytemora nilsseni zamieszkuje wybrzeże Skagerraku

Zespół naukowców z Instytutu Biologii Uniwersytetu Szczecińskiego, któremu przewodzi dr hab. Łukasz Sługocki, zidentyfikował nowy gatunek skorupiaka z podgromady widłonogów. Prace nad opisaniem Eurytemora nilsseni trwały sześć lat i były prowadzone we współpracy ze specjalistami z Norwegii, Niemiec oraz Austrii. Wyniki tych badań opublikowano na łamach czasopisma naukowego "Organisms Diversity & Evolution". W prace badawcze zaangażowane były również dr Lucyna Kirczuk oraz dr hab.

Anna Rymaszewska z Wydziału Nauk Ścisłych i Przyrodniczych US. Nazwa nowego gatunku stanowi uhonorowanie norweskiego naukowca Jensa Pettera Nilssena, zmarłego w 2022 roku badacza, który uczestniczył w międzynarodowym projekcie.

Przełomowe spojrzenie na historyczne opisy

Rodzaj Eurytemora jest od dawna znany nauce, a jego przedstawiciele często służą jako organizmy modelowe w badaniach nad ewolucją i adaptacją do zmian środowiskowych. Już w 1853 roku szwedzki zoolog Wilhelm Lilljeborg opisał gatunek Eurytemora velox, a pół wieku później norweski zoolog Georg Ossian Sars zilustrował podobne skorupiaki z wysp wokół cieśniny Skagerrak, uznając je za ten sam gatunek.

Współczesne badania szczecińskich naukowców wykazały jednak, że Sars w rzeczywistości obserwował odrębny, nieznany dotąd nauce organizm. Sars nie dysponował narzędziami analitycznymi, jakimi obecnie posługują się badacze. Zespół dokonał pomiarów kilkudziesięciu osobników z różnych populacji, stosując zaawansowane metody statystyczne oraz genetyczne, które ostatecznie potwierdziły istnienie dwóch odrębnych gatunków.

Unikalność i przyczyny ewolucji gatunku

Nowy gatunek jest uznawany za endemiczny, ponieważ jak dotąd odnotowano go wyłącznie w małych zbiornikach wodnych na wyspach wybrzeża Skagerraku. Zdaniem badaczy różnice w budowie organizmów są subtelne i obejmują m.in. piątą parę odnóży oraz detale w strukturach rzędu 100-200 mikrometrów. Zastosowana taksonomia integratywna pozwoliła dostrzec te istotne różnice. Naukowcy badają przyczyny ewolucyjne, które doprowadziły do wykształcenia się tego gatunku.

Przypuszczają, że kluczową rolę mogły odegrać warunki panujące w małych, słodkowodnych zbiornikach pozbawionych ryb, w przeciwieństwie do zasiedlanych przez nie akwenów. Eurytemora nilsseni, będąca 23. znanym gatunkiem z rodzaju Eurytemora, prawdopodobnie ewoluowała na przestrzeni milionów lat w kontekście historii zlodowaceń północnej Europy.