Stanowisko resortu w sprawie kontroli granicznych

Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji przekazało, że Polska jest w stanie przychylić się do rozwiązania polegającego na przeniesieniu kontroli granicznych na polską stronę. Resort zaznaczył przy tym, że takie działania musiałyby opierać się na współpracy służb obu państw.

Ewentualne zmiany miałyby zostać wprowadzone w odpowiedzi na sytuację w Ukrainie oraz ze względu na bezpieczeństwo personelu i podróżnych. Ministerstwo stanowczo podkreśliło, że dotychczas żadne decyzje w zakresie zmian na granicy jeszcze nie zapadły.

Kontekst rozmów i zagrożenia na granicy

Pod koniec września ukraińskie media podały, że Ministerstwo Odbudowy, Infrastruktury i Transportu Ukrainy prowadzi z Polską rozmowy nad umową umożliwiającą pracę ukraińskich służb na terytorium Polski. Kwestia ta była poruszana podczas roboczego spotkania delegacji obu krajów na przejściu granicznym Jagodzin-Dorohusk.

Przeniesienie kontroli na polską stronę pozwoliłoby na utrzymanie ruchu granicznego w przypadku zniszczenia infrastruktury na Ukrainie oraz chroniłoby personel przed rosyjskimi atakami. W pobliżu przejścia Dorohusk-Jagodzin dochodziło do uderzeń rosyjskich dronów, m.in. 28 września oraz w nocy z 12 na 13 września, kiedy celem były m.in. stacja paliw i węzeł kolejowy.

Wymogi prawne strefy Schengen a krytyka polityczna

Resort spraw wewnętrznych przypomniał, że jako państwo należące do strefy Schengen, Polska musiałaby poddać taką decyzję notyfikacji Komisji Europejskiej. Przepisy unijne uniemożliwiają służbom państwa trzeciego, takiego jak Ukraina, samodzielne przeprowadzanie kontroli granicznych na terytorium Schengen, co obejmuje zarówno sprawdzanie dokumentów, jak i kontrolę towarów pod kątem zgodności z wymogami Unii Europejskiej.

Informacje o planowanych rozwiązaniach wywołały sprzeciw w polskich środowiskach prawicowych. Pomysł wspólnych kontroli skrytykowała m.in. europosłanka Ewa Zajączkowska-Hernik, zdaniem której interesy obu państw bywają rozbieżne, a zaufanie do ukraińskich służb powinno być wybitnie ograniczone.