Nowe sankcje USA wobec Iranu. Teheran zapowiada dwuletnią strategię

Stany Zjednoczone rozpoczęły szeroko zakrojoną operację o nazwie Economic Outcast, której celem jest wywarcie presji na Iran poprzez odcięcie go od globalnych przepływów kapitałowych. Minister finansów USA Scott Bessent zapowiedział, że państwa świata muszą zerwać stosunki gospodarcze z Iranem lub liczyć się z retorsjami ze strony amerykańskiej administracji. Inicjatywę, którą przedstawiciel Waszyngtonu porównał do lądowania aliantów w Normandii, określono jako największą ofensywę ekonomiczną w historii.

Resort finansów USA objął restrykcjami ponad 60 podmiotów, osób oraz jednostek pływających na całym świecie. Ograniczenia te mają utrudnić irańskiemu reżimowi dostęp do technologii rakietowych i nuklearnych, a także ograniczyć zyski z handlu ropą naftową oraz zneutralizować aktywność cybernetyczną państwa. W przyszłym tygodniu amerykańska administracja zamierza rozszerzyć sankcje o kolejną instytucję finansową.

Rozbieżności w ocenie działań USA

Mimo zapowiedzi Waszyngtonu o zdecydowanym uderzeniu w kraje współpracujące z Iranem, analitycy oceniają, że poniedziałkowy komunikat miał charakter ostrzegawczy, a Waszyngton wstrzymał się od bezpośredniego nałożenia najcięższych kar na państwa trzecie. Zauważa się, że USA nie zdecydowały się na krok przeciwko chińskim bankom, co ma być próbą uniknięcia eskalacji napięć handlowych i utrzymania odwilży w relacjach z Pekinem.

Odpowiedź Teheranu i kryzys walutowy

Minister gospodarki Iranu Ali Madanizadeh oświadczył w wywiadzie telewizyjnym, że amerykańskie restrykcje nie wpłyną na destabilizację fundamentów finansowych państwa. Zapewnił, że rząd posiada opracowaną strategię na najbliższe 24 miesiące, która pozwoli zniwelować negatywne skutki polityki USA.

Sytuacja gospodarcza w Iranie pozostaje napięta, co widać w danych dotyczących wartości waluty narodowej. Kurs dolara USA w Iranie przekroczył 2 miliony riali, a w poniedziałek za amerykańską walutę płacono 2,028 mln riali. Międzynarodowy Fundusz Walutowy prognozuje spadek irańskiego PKB o ponad 5 proc. w tym roku, co wskazuje na pogłębiający się kryzys.

W kraju odnotowuje się również istotne deficyty benzyny, wynoszące od 14 do 15 mln litrów każdego dnia. Problemy te wynikają z połączenia wysokiego popytu, historycznych zniszczeń infrastruktury oraz przesunięć w priorytetach budżetowych, co według obserwatorów może zwiększać ryzyko wystąpienia protestów społecznych przeciwko władzom.