Spadek inflacji w październiku i reakcja rządu
Najnowsze dane szybkiego szacunku Głównego Urzędu Statystycznego wskazują na obniżenie się inflacji CPI do poziomu 3,5 proc. w ujęciu rocznym. W poprzednim miesiącu wskaźnik ten osiągnął wartość 4,1 proc.
Pakiet CPN w akcji. Inflacja spadła z 4,1 proc. we wrześniu do 3,5 proc. w październiku
Minister finansów i gospodarki Andrzej Domański w swoim wpisie na platformie X powiązał ten trend z efektami pakietu CPN dotyczącymi obniżki cen paliw. Premier Donald Tusk ocenił sytuację, twierdząc, że spadek był możliwy dzięki decyzjom rządu wymuszającym na prezydencie odblokowanie programu.
bo zmusiliśmy Karola Nawrockiego do odblokowania CPN (Ceny Paliw Niżej)
Meandry legislacyjne i finansowanie pakietu CPN
Uruchomienie mechanizmu nastąpiło 3 października po publikacji oraz wejściu w życie określonych zapisów ustawy o podatku od nadzwyczajnych zysków przedsiębiorstw paliwowych. Prezydent Karol Nawrocki zatwierdził ustawę 1 października, stawiając warunek spadku cen paliw do poziomu 5,19 zł za litr, a jednocześnie zdecydował o skierowaniu aktu prawnego do Trybunału Konstytucyjnego w trybie kontroli następczej.
Regulacje te stworzyły podstawy do tymczasowej redukcji akcyzy oraz VAT-u na paliwa płynne. Trzecia odsłona pakietu CPN obniżającego ceny paliw zaczęła obowiązywać po wejściu w życie przepisów i ma potrwać do końca 2026 roku.
Szacowany koszt całego pakietu wsparcia cen paliw wynosi około 5 mld zł i jest finansowany z nowego podatku nakładanego na koncerny paliwowe. Budżet obniżek zasilą wpływy z nowego 60-procentowego podatku nakładanego na nadmiarowe zyski koncernów paliwowych i podmiotów z koncesją na obrót międzynarodowy, wygenerowane między 1 marca 2026 roku a 31 marca 2027 roku.
Wcześniejsze odsłony programu antykryzysowego
Pierwsza odsłona pakietu CPN była wprowadzona pod koniec marca w reakcji na wzrost cen ropy wywołany wojną USA i Izraela z Iranem. Wówczas obniżono VAT i akcyzę na benzyny oraz olej napędowy, stosując też mechanizm ceny maksymalnej ogłaszanej przez ministra energii.
Pierwsza edycja trwała do końca czerwca, przy czym ulga w akcyzie wygasła w połowie miesiąca. Druga odsłona miała miejsce między 17 a 31 sierpnia, ale tym razem pominięto obniżkę akcyzy.