Grecja i Izrael podpisały historyczną umowę o wartości 3 mld euro na budowę Tarczy Achillesa

Grecja i Izrael podpisały w poniedziałek międzyrządową umowę o wartości ponad 3 mld euro na budowę kompleksowego, wielowarstwowego systemu obrony powietrznej, znanego pod kryptonimem Tarcza Achillesa. Projekt ma na celu zastąpienie starszych rozwiązań obronnych oraz stworzenie zintegrowanej sieci ochrony zdolnej do reagowania na pełne spektrum zagrożeń. Umowa, będąca największym kontraktem eksportowym w historii relacji obronnych obu państw, została sygnowana w Izraelu.

Stronę grecką reprezentował generał dywizji Ioannis Bouras z Generalnej Dyrekcji ds. Uzbrojenia i Inwestycji Obrony, natomiast stronę izraelską reprezentował dyrektor generalny ministerstwa obrony, gen. dyw. w st. spocz. Amir Baram. W realizację mają wejść koncerny takie jak IAI, Rafael i ELTA Systems.

Technologia i udział greckiego przemysłu

System Tarcza Achillesa ma opierać się na doświadczeniu operacyjnym, jakie izraelskie struktury obronne zdobyły w trakcie ostatnich działań wojennych. Kluczowym elementem ma być nowoczesne centrum dowodzenia i kontroli, które wykorzysta algorytmy sztucznej inteligencji. Kontrakt obejmuje także dodatkowy pakiet o wartości 26 mln euro na systemy wykrywania i neutralizacji dronów. Realizacja programu przewiduje szerokie zaangażowanie greckiego sektora obronnego.

Zakłada się, że co najmniej 25 proc. wartości zamówienia, czyli około 750 mln euro, będzie powiązane z lokalnym przemysłem. W procedurach uczestniczy już 19 greckich firm, a celem Aten jest utworzenie bazy produkcyjnej z perspektywą przyszłego eksportu.

Strategiczne cele Aten i Tel Awiwu

Minister obrony Grecji Nikos Dendias podkreślił, że porozumienie stanowi fundament reformy Agenda 2030, wymuszonej koniecznością dostosowania doktryn obronnych do współczesnych realiów. Wskazał on na zagrożenia hybrydowe, cybernetyczne oraz zmieniające się parametry wojskowej obrony i odstraszania. Inicjatywa jest postrzegana jako odpowiedź na rosnącą przewagę militarną Turcji w basenie Morza Śródziemnego.

Rywalizacja obu krajów o granice morskie i dostęp do złóż surowców energetycznych zmusiła Ateny do poszukiwania asymetrycznych rozwiązań obronnych, w tym technologii zdolnych do neutralizacji dronów bojowych. Dla Izraela podpisanie umowy jest również skutkiem kryzysu w relacjach z Ankarą. Tel Awiw zdecydował się na zacieśnienie strategicznego sojuszu z Grecją i Cyprem, dostarczając Atenom rozwiązania technologiczne zbliżone do tych wykorzystywanych w systemach Żelazna Kopuła czy Proca Dawida.