Francuski dziennik Le Figaro: Spór o Trybunał Konstytucyjny to kryzys instytucjonalny w Polsce

Francuski dziennik „Le Figaro” zamieścił w sobotę artykuł zatytułowany „Polska grzęźnie w kryzysie instytucjonalnym”. Zdaniem gazety wydarzenia wokół Trybunału Konstytucyjnego z 30 października stanowią kolejną odsłonę długiej serii napięć między polską głową państwa a szefem rządu. Trybunał Konstytucyjny stał się epicentrum konfliktu politycznego, który przeradza się w kryzys o charakterze konstytucyjnym i prawnym.

Dziennikarze gazety relacjonowali zgromadzenia przed siedzibą Trybunału oraz rozmawiali z osobami biorącymi w nich udział. Wskazują przy tym, że obecny kryzys ma przede wszystkim wymiar prawny i konstytucyjny ze względu na kluczową rolę Trybunału w ocenie zgodności ustaw z ustawą zasadniczą.

Decyzja sędzi Korwin-Piotrowskiej i reakcja prezydenta

W piątek 30 października Anna Korwin-Piotrowska jako sędzia z najdłuższym stażem objęła kierowanie Trybunałem Konstytucyjnym i wydała zarządzenie o przerwie w czynnościach prezesa Bogdana Święczkowskiego i wiceprezesa Bartłomieja Sochańskiego. Zmiany te wywołały wzmożone protesty w pobliżu gmachu instytucji.

Prezydent Karol Nawrocki przerwał podróż do Senegalu i wrócił do Warszawy, po czym wydał oświadczenie o naruszeniu porządku konstytucyjnego. Po powrocie odbył spotkanie między innymi z I prezesem Sądu Najwyższego Zbigniewem Kapińskim, a następnie udał się bezpośrednio do siedziby Trybunału Konstytucyjnego.

W sobotę wieczorem orędzie wygłosił premier Donald Tusk. Szef rządu przypomniał, że Sejm bieżącej kadencji podjął uchwały o wyborze nowych członków składu orzekającego, jednak głowa państwa nie dopełniła formalności związanej z przyjęciem ślubowania. Premier oświadczył, że prezes Święczkowski blokował dostęp do pracy nowym sędziom, a po ich próbie podjęcia obowiązków zostali oni zaatakowani, wyrażając przy tym pewność co do niezależności dalszego działania Trybunału.

Dalszy rozwój sytuacji i stanowiska organów państwowych

We wtorek z inicjatywy sędzi Anny Korwin-Piotrowskiej odbyło się Zgromadzenie Ogólne Sędziów Trybunału Konstytucyjnego, na którym przyjęto uchwałę w sprawie budżetu instytucji na 2027 rok. Marszałek Sejmu Włodzimierz Czarzasty przekazał w czwartek, że dokument ten wpłynął do parlamentu.

Kancelaria Prezydenta zapowiedziała skierowanie do prokuratury zawiadomienia o możliwości popełnienia przestępstwa w związku ze zwołaniem wtorkowego zgromadzenia. Szef KPRP Zbigniew Bogucki argumentował, że prawo zwołania posiedzenia przysługuje wyłącznie prezesi TK, a podczas obrad zabrakło wymaganego kworum.

Krajowa Rada Sądownictwa przyjęła w czwartek uchwałę, w której pozytywnie oceniła informację o wznowieniu działalności Trybunału Konstytucyjnego z udziałem sędziów powołanych od kwietnia 2026 roku, apelując o pilne rozpoznanie zaległych spraw szczególnie ważnych dla ochrony praw obywateli.

W piątek Sąd Najwyższy uznał się za niewłaściwy do rozpoznania zażaleń złożonych przez Bogdana Święczkowskiego i Bartłomieja Sochańskiego na zarządzenia z 30 października o przerwach w wykonywaniu przez nich czynności sędziowskich.