Prokuratura umorzyła śledztwo przeciwko Lechowi Wałęsie w sprawie teczek Kiszczaka

Warszawska Prokuratura Okręgowa podjęła decyzję o umorzeniu śledztwa przeciwko Lechowi Wałęsie. Postępowanie, które trwało od 2017 roku, dotyczyło zeznań byłego prezydenta złożonych 13 kwietnia 2016 roku podczas przesłuchania w Instytucie Pamięci Narodowej. Wałęsa był wówczas przesłuchiwany jako świadek w sprawie autentyczności dokumentów znalezionych w domu wdowy po generale Czesławie Kiszczaku, które przypisywano tajnemu współpracownikowi o pseudonimie „Bolek”.

Podczas przesłuchania Wałęsa zaprzeczył, jakoby sporządził lub podpisał okazane mu dokumenty, z wyjątkiem jednego przypadku. W 2023 roku prokuratura skierowała przeciwko niemu akt oskarżenia o składanie fałszywych zeznań, jednak w czerwcu 2024 roku sąd zwrócił sprawę do prokuratury w celu uzupełnienia materiału dowodowego. W czwartek 24 września 2026 roku prokuratura oficjalnie poinformowała o umorzeniu całej sprawy.

Błędy w opinii biegłych i brak materiału porównawczego

Kluczowym powodem umorzenia była krytyczna ocena opinii sporządzonej przez biegłych z Instytutu Ekspertyz Sądowych im. Jana Sehna w Krakowie. Choć specjaliści wskazali, że większość podpisów w teczkach została nakreślona przez tę samą osobę co dostarczony materiał porównawczy, prokuratura uznała tę opinię za niejasną i obarczoną błędami metodologicznymi.

Prokuratura wskazała na brak tzw. wpływowych prób pisma, czyli tekstów sporządzonych przez Wałęsę na polecenie organów ścigania w ich obecności, co uniemożliwiło potwierdzenie autentyczności materiału porównawczego. Dodatkowo zauważono, że zestawianie długich tekstów z krótkimi podpisami jest niezgodne ze standardami badań pismograficznych. Śledczy podkreślili, że w latach 80. Służba Bezpieczeństwa celowo fałszowała dokumenty i podpisy Lecha Wałęsy, co dodatkowo utrudniło weryfikację autentyczności materiału porównawczego.

Prawo do obrony i kontekst historyczny

Prokuratura uznała również, że Lech Wałęsa miał prawo do odmowy potwierdzenia autentyczności dokumentów w ramach konstytucyjnego prawa do obrony. Śledczy wskazali, że przyznanie się do sporządzenia teczek mogłoby narazić byłego prezydenta na zarzuty dotyczące wcześniejszych zeznań w procesach lustracyjnych i cywilnych. W toku śledztwa brano również pod uwagę zeznania funkcjonariuszy SB potwierdzające, że materiały z teczek były przygotowywane w celu zdyskredytowania Wałęsy przed przyznaniem mu Pokojowej Nagrody Nobla.

Zastępca prokuratora okręgowego Wojciech Sitek przekazał w komunikacie, że w toku postępowania świadkowie wskazywali, iż Lech Wałęsa w latach 70. nie sporządzał długich rękopisów, a niektóre osoby opisywały go w tamtym okresie jako osobę słabo czytającą i piszącą, której dokumenty przygotowywali inni współpracownicy. To uzasadnienie wywołało kontrowersje u części komentatorów, w tym profesora Sławomira Cenckiewicza, który skrytykował prokuraturę za taką interpretację stanu faktycznego z czasów przywództwa w Solidarności.